SCHETS HEIt RESPIRATIE-THEORIE. 
307 
van water. De opgenomen hoeveelheid was dus volgens hem , bij eene 
gegeven temperatuur , alleen afhankelijk van de drukking , die door 
het buiten de vloeistof aanwezige gelijknamige gas op de vloeistof werd 
uitgeoefend. Werd deze drukking bijv. 2 of 3 maal zoo groot, dan 
moest volgens de wet van henry-dalton ook 2 of 3 maal zooveel van 
het gas geabsorbeerd worden. Nadere onderzoekingen leerden echter , 
dat de hoeveelheden zuurstof en koolzuur , die onder verschillende om- 
standigheden werden opgenomen , niet overeenkwamen met de absorptie- 
wetten , en dat deze gassen niet eenvoudig geabsorbeerd , maar in het 
bloed — althans ten deele — scheikundig gebonden waren. 
Aan de onderzoekingen van hoppe-seyler vooral zijn wij de nauw- 
keurige kennis verschuldigd van eene zelfstandigheid , die het hoofd- 
bestanddeel der roode bloedlichaampjes uitmaakt en die in het respiratie- 
proces eene hoogst belangrijke rol speelt. Deze zelfstandigheid , de 
haemoglobine , gaat namelijk eene scheikundige verbinding aan met de 
zuurstof en vormt met haar de oxy -haemoglobine , welker oplossing 
zich door hare schitterend roode kleur van de meer purperkleurige 
haemoglobine-oplossing onderscheidt. Het is de oxy-haemoglobine , die 
aan het arterieele bloed zijne helder-roode kleur geeft; terwijl de 
bijna zwarte kleur van sommig veneus bloed aanwijst, dat de kleur- 
stof der roode lichaampjes van hare zuurstof beroofd en tot de meer 
donker gekleurde haemoglobine gereduceerd is. 
Bovendien is in het bloed-plasma een zout aanwezig, dat schei- 
kundige verwantschap voor koolzuur bezit , nl. koolzuur-natrium of 
natrium-carbonaat , dat, in aanraking komende met eene nieuwe hoe- 
veelheid koolzuur, in dubbel-koolzuur-natrium of natrium-bicarbonaat 
kan veranderen. 
Met het oog op de scheikundige binding der respiratie-gassen in 
het bloed , moest dus de theorie van magnus eene wijziging en aan- 
vulling ondergaan omtrent de voorstelling van den aard der gaswisseling. 
Deze noodzakelijke aanvulling vinden wij gegeven in de dissociatie- 
theorie van den Utrechtschen hoogleeraar donders. 
Wij willen even ons onderwerp verlaten en een zijsprong maken 
op het gebied der nieuwere warmte-leer, ten einde een begrip te 
vormen van sommige physico-chemische verschijnselen , waaraan de 
Fransche scheikundige h. sainte-claire deville talrijke onderzoekingen 
gewijd heeft en die door hem onder den naam van cfo'ssoczhfte-verschijnselen 
in de wetenschap zijn ingevoerd. ( Slot volgt). 
