322 
VERBAND TUSSCHEN GELAATSHOEK EN OUDERDOM. 
gelaatshoek bepaalt door de snijding van twee lijnen , waarvan de een 
getrokken wordt over de gehoor op ening en het benedendeel van den neus , 
de ander over hetzelfde pnnt en den wenkbrauwboog. Yoor het beneden- 
deel van den neus wordt anders gewoonlijk het vooruitstekend deel 
der bovenkaak genomen. 
Gelijk gezegd is , steunt de bewering van mijn briefschrijver werke- 
lijk op feiten , op een zoodanig getal feiten tevens , dat van toeval geen 
sprake meer kan zijn , welnu ! dan is de anthropologische wetenschap 
verrijkt met eene nieuwe wet, die veel stof tot denken en verdere 
nasporingen zal geven, en wier verband met andere gegevens moet 
worden verklaard. De heer heine zal ons echter verplichten om iets 
naders omtrent de door hem opgedane ervaringen , vooral omtrent 
zijne methode van onderzoek mede te deelen. Welke voorwerpen zijn 
door hem gemeten , op welken leeftijd zijn de metingen verricht , welk 
is het aantal der metingen , en bij welke individuen was de ervaring 
in strijd met de vermeende wet? Levensomstandigheden, levenswijze, 
oorzaak van den dood, enz. behooren insgelijks in de tabellen niet 
te ontbreken. Bij in den Atjeh-krijg gevallen militairen zal men toch 
ongetwijfeld aan geen verband tusschen gelaatshoek en ouderdom be- 
hoeven te denken! 
Wij vragen den heer itzig heine — ook door middel van dit Tijd- 
schrift, dat zeer zeker hem eerlang bereikt — om meerder licht. 
Ten slotte eene enkele opmerking , die m. i. van eenigen steun zou 
kunnen zijn voor de medegedeelde hypothese. Het is bekend, dat de 
Indo-Germanen niet enkel dec grootsten gelaatshoek bezitten , maar 
tevens, dat de leeftijd vac alle overige rassen verre beneden dien der 
eerstgenoemde volken blijft. 
Onder de Middellandsche volken (O. Peschel) weder bereiken de 
Semieten — althans de Joden — gemiddeld den hoogsten leeftijd; 
is er ook iets bekend omtrent den gemiddelden gelaatshoek der Joden 
in verhouding tot dien van de Indo-Europeeërs ? 
Winterswijk, 30 Jan. 1887. 
R. E. DE HAAN. 
