DER KARA-ZEE IN 1882 — 83. 
337 
daaruit de dieren tot zich; de zware dreg daarentegen zonk bij de 
dikwijls uiterst langzame beweging van het ijs ten opzichte van den 
bodem meer of minder diep in en bracht meestal niets dan een groote 
hoeveelheid grijsblauw leem mede naar boven. 
Dat de bruine bovenlaag meestal vrij dun was , bewees het vol- 
gende feit : telkens wanneer zwabbers of dreg waren opgehaald , werd 
terstond een toestel neer gelaten , om water van den bodem op te 
halen en waarop wij straks nader terug komen. Deze waterhaler nu 
werd om hem sneller te doen zakken , van onderen bezwaard met 
een ijzeren gewicht van 5 of 10 kilo, en gewoonlijk werd dan daarbij 
waargenomen , dat terwijl de zwabbers geheel of vooral aan hun bo- 
vengedeelte , dat het meest over den bodem had gesleept , met het 
bruine slib bedekt waren, de platte ondervlakte van het ijzeren ge- 
wicht steeds grijs leem mede naar boven bracht en dus door de ge- 
heele bovenlaag was heengezakt. 
In de bovenlaag kwamen ook herhaaldelijk zoogenaamde moeras- 
ertsvormingen voor, waarmede allerlei voorwerpen als steentjes, schelpen 
wormkokers enz. waren omgeven. Vooral twee vormen waren tamelijk 
algemeen : de eerste als platte , min of meer cirkelronde , soms ook 
ovale voorwerpen, met een middellijn van van 10 — 15 cM. ; dergelijke 
voorwerpen werden ook door nordenskjöld gevonden en volgens hem 
komen ze bij Dicksonhavén in zulk een menigte voor , dat zij met 
voordeel tot ijzerfabricatie zouden kunnen gebruikt worden , indien 
de streek, waar ze gevonden worden, slechts wat minder ontoeganke- 
lijk was. De andere soort van moerasertsvorming, die werd aange- 
troffen , deed zich voor als over ’t algemeen vrij zuiver ronde kogels , 
ongeveer van de grootte van gewone knikkers of iets daarboven. Deze 
kwamen soms in waarlijk verbazingwekkende hoeveelheden voor. Op 
één station , waar de dreg gebruikt werd , bedroeg het gezamenlijk 
gewicht der kogels, die hiermede naar boven kwamen, 47,5 kilo, 
terwijl zij met het vrij dunne slib , waarmede ze gemengd waren , te 
zamen genomen, een volumen van 72 dM 2 . innamen. Hun aantal werd 
op 14750 berekend, waarvan 90°/ 0 vrij wel bolvormig, de overigen 
min of meer , soms zéér onregelmatig van vorm waren. Men kan 
zich overtuigd houden , dat zoowel de platte als de bolvormige voor- 
werpen veel algemeener over het terrein , dat door ons onderzocht 
is , verspreid waren , dan men oppervlakkig zou denken ; uit den aard 
der zaak toch waren de zwabbers , die 42 maal uitsluitend gebruikt 
werden, ten eenenmale ongeschikt om ze vast te houden en naar 
