350 
SCHETS DER RESP1RATJE-THEORIE. 
Zulk eene splitsing der molecule in hare bestanddeelen is eene schei- 
kundige ontleding ; met haar ontstaan nieuwe zelfstandigheden. Eene 
scheikundige ontleding , die , als de zoo even geschetste , zuiver het 
uitvloeisel is van de temperatuur der verbinding, heet eene dissociatie. 
Wanneer eene scheikundige verbinding warmte van buiten ontvangt , 
zoodat moleculen en atomen eene grootere snelheid van beweging 
verkrijgen, dan kan men niet aannemen, dat de vermeerdering van 
de snelheid der atomen in alle moleculen volkomen gelijken tred zal 
houden. De snelheid, waarbij de splitsing of scheikundige ontleding 
der molecule begint, zal integendeel in de eene molecule eerder be- 
reikt zijn dan in de andere ; zoodat de dissociatie reeds begint , wanneer 
de temperatuur der verbinding in haar geheel , dus de gemiddelde 
temperatuur , nog beneden de eigenlijke ontledings-temperatuur gelegen 
is. Niet alle moleculen heffen dus gelijktijdig hare atomen-associatie 
op ; de dissociatie begint met sommige onder haar en schrijdt allengs 
voort tot de algeheele ontleding der verbinding — intusschen onder 
deze voorwaarde : dat voortdurend gezorgd worde voor verwijdering 
der ontledingsproducten. Worden deze niet verwijderd, dan zullen 
nu en dan de vaneengescheiden bestanddeelen eener molecule elkander 
ontmoeten met zoodanige snelheid en richting van beweging, dat eene 
hereeniging tot de oorspronkelijke molecule tot stand komt. De kansen 
van zulk een samentreffen worden grooter, naarmate de hoeveelheid 
vrij geworden ontledingsproducten grooter wordt , totdat ten slotte , 
in een zeker tijdsverloop , het aantal hereenigingen tot de oorspron- 
kelijke moleculen gelijk is geworden aan het aantal splijtingen van 
de moleculen der dissocieerende zelfstandigheid. Schijnbaar heeft dan 
de ontleding opgehouden ; in werkelijkheid gaat zij voort en is de 
toestand die van dissociatie-e ven wicht. Wordt in den toestand van 
dissociatie-evenwicht een gedeelte van een der ontledings-producten 
verwijderd, dan neemt het aantal gedissocieerde moleculen toe; wordt 
daarentegen een dier producten in overmaat toegevoerd, dan neemt 
het aantal gedissocieerde moleculen af. 
De temperatuur , waarbij dissociatie begint , is voor verschillende 
zelfstandigheden uiterst verschillend. Voor de reeds genoemde oxy- 
haemoglobine ligt de tempera tuur-grens , op welke de dissociatie dezer 
zelfstandigheid tot haemoglobine en zuurstof begint, beneden de tem- 
peratuur van het dierlijk lichaam ; zoodat hare dissociatie in het 
normale levende lichaam voortdurend plaats heeft. Daarbij kan zij öf 
in den toestand van dissociatie-evenwicht verkeeren , öf dat evenwicht 
kan naar twee richtingen verbroken zijn. Bevindt zij zich bijv. in 
