372 
DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
deze namen dragen , maar alles wat de bepaalde eigenschap bezat. 
Wanneer thans vermeld wordt, dat eene dergelijke voorstelling van 
elementen tot aan het einde der achttiende eeuw de heerschende was , 
dan is deze heerschappij alles behalve onbetwist geweest. Reeds voordat 
plato en ARISTOTELES leefden , had empedocles dezelfde vier elementen 
genoemd als zij , maar zijne voorstelling kwam veel meer met de 
hedendaagsche begrippen overeen dan de hunne. 1 Hij bedoelde er 
vier onveranderlijke stoffen mede , die door hare onderlinge verbin- 
ding de natuurvoorwerpen samenstelden en op hare beurt door de 
ontleding daarvan konden worden voortgebracht , omdat zij voort- 
durend er de bestanddeelen van bleven. 
Eeuwen achtereen werden echter de vier elementen naar arjsto- 
tei.es genoemd , ook in tijden , waaruit meer stellige berichten tot 
ons kwamen en waarin als eerste bestanddeelen van mineralen en 
metalen andere namen worden genoemd, paracelsus b. v. noemde 
wel als eerste bestanddeelen van de metalen ; kwik , zwavel en zout , 
doch meende toch , dat deze ten slotte uit de grondstoffen van 
ARISTOTELES zouden bestaan. Becher (1635 — 1682), de vader der 
zoogenaamde phlogistontheorie , gaf aan de drie door hem aange- 
nomen scheikundige grondstoffen wel andere namen , doch ook' hij 
hield deze niet voor de allerlaatste bestanddeelen , waaruit de natuur- 
voorwerpen opgebouwd waren. Als zoodanig golden bij hem vooral 
water en aarde. 
In de redeneeringen der alchymisten geraken lucht , aarde , vuur 
en water, de »vier Elemente innig gesellt” , meer op den achtergrond, 
wellicht omdat zij geheel aan het gebied der zinnelijke waarneming 
onttrokken waren. Bij het wisselen van den vorm bleef echter het- 
zelfde denkbeeld leven. Immers hetzij als eerste bestanddeelen der 
metalen, der mineralen, vegetabiliën en animale stoffen kwik, zwavel 
en zout of andere namen worden genoemd , men had hierbij niet 
het oog op de tastbare stoffen , welke wij nog met deze namen aan- 
wijzen, maar al weder op bepaalde, boven andere de aandachttrek- 
kende, eigenschappen. En daar het ons doel is te spreken over den 
samenhang tusschen den bloei der alchymie en de natuurkundige be- 
schouwingen , zullen in het vervolg ook denkbeelden omtrent de 
eerste bestanddeelen der metalen enz. moeten worden behandeld. 
1 Zie, ook omtrent dit punt, CH. M. van Deventer, Schetsen uit de geschiedenis 
van de scheikunde (Akademisch proefschrift) 1884. 
