376 
DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
de werking van het vuur veranderen kan , moet de invloed der » zwavel” 
worden ondersteld ; eene stof, die met of zonder verhitting vervluchtigde 
en dus bij bekoeling weder uit de ontstane dampen in haar oorspronke- 
lijke gedaante kon worden verkregen, was om deze reden » een kwik”, 
en eindelijk zou het derde beginsel »het zout” de oorzaak zijn van 
het bestaan van een vast overblijfsel bij verbranding , dat door geen 
verdere verhitting meer veranderen kon. 
In deze voorstelling, die niet van paraselsus afkomstig is, maar 
reeds in werken uit vroegeren tijd 1 verkondigd was , lag de moge- 
lijkheid opgesloten , dat de steen der wijzen juist niet in een metaal 
verborgen was. Allerlei vuile en vieze zaken , volgens kopp somtijds 
zulke bij voorkeur , worden verhit , gedestilleerd enz. in de hoop 
daaruit het lang verbeide middel te verkrijgen , waardoor onzuivere 
metalen konden worden gefingeerd. Hoe uit antimoon , uit lood , 
uit tin of uit de faeces van den mensch het kwik der wijsgeeren 
kan worden gemaakt , zijn vragen , die met denzelfden ernst worden 
behandeld , en waarvan een bevestigend antwoord te stelliger werd 
verwacht, naarmate de proeven veelvuldiger weigerden het te geven. 
De gemeene metalen (koper , tin , ijzer en lood) bezaten de vereischte 
eigenschappen wel , maar in een onzuiver gewaad ; er viel dus niets 
anders te doen dan hun de onreine kleederen uit te trekken om ver- 
volgens dezelfde eigenschappen in de edele metalen te zien uitkomen 
in haar volle heerlijkheid. 
De onderstelling, dat alle voorwerpen der natuur in het gemeen- 
schappelijk bezit zijn van eenige krachtige beginselen , werkte ook de 
meening in de hand , dat hetzelfde middel een medicijn zou zijn tegen 
alle kwalen des lichaams , daar toch dan alleen eenig lichaamsdeel 
ongezond worden kon , wanneer een der vereischte beginselen er niet in 
eene voldoende hoeveelheid in aanwezig was. Later verbond zich hiermede 
de verwachting van een levenselixir , dat de kwalen van den ouder- 
dom verdrijven en den bloei van eene eeuwigdurende jeugd schenken 
zou. Niet alleen op het lichaam van den mensch zou de steen der 
wijzen zulk eenen gezegenden invloed hebben ; gestorven boomen zouden 
op nieuw gaan bloeien en rijke vruchten dragen , de wijnstok zou 
overvloediger en spoediger dan gewoonlijk druiven voortbrengen , 
1 O. a. in werken, die aan zekeren monnik basilius valentinus worden toe- 
geschreven en lang in hooge achting stonden. Kopp houdt dezen basilius valen- 
tinus niet voor een geschiedkundig persoon. 
