378 
DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
heden hem voorloopig de proef te herhalen, wanneer God hem het 
leven laat behouden , hoopt hij later met nieuwe kracht het werk te 
hervatten. 
Glauber gaat vervolgens over tot de verzekering der philosophen , 
dat met den naar hen genoemden steen glas zoo hard als een metaal 
kan worden gemaakt. Hij heeft deze uitdrukking dikwijls gelezen , 
doch haar inhoud zóó wonderbaar gevonden, dat hij haar in figuur- 
lijken zin meende te moeten opvatten. Nu Gods genade hem echter 
in het bezit van een wonderdoend zout heeft laten geraken , durft hij 
den letterlijken zin voor waar houden en onderzoekt, of het ook hem 
gelukt. In een kroesje wordt glas gesmolten en eene kleine hoeveelheid 
van het zout er bijgevoegd ; o vreugde ! het glas verandert van kleur en 
wel wordt het van wit geel , ook laat het uitgegoten glas zich heen en 
weêr buigen , alsof het een stalen veer was. Dat het weldra brak , 
omdat het te lang gebogen werd, is wel eene teleurstelling , die echter 
niet zwaar wordt geteld; het glas was toch veranderd, dat was de 
groote lichtzijde en daarbij blijft glauber stilstaan , dewijl hem ook hier 
weder de gelegenheid om de proef te herhalen ontbrak. De aanschouwing 
van zulke heerlijke proeven heeft eenen allergunstigsten invloed op 
zijne gezondheid gehad. Vier jaren lang was hij ziek geweest en had 
hij veel te bed moeten liggen ; deze gedwongene rust had hem tijd tot 
rustig overpeinzen gegeven gegeven en daardoor was hij der waarheid 
nader op het spoor geraakt. Hij nam daarop van dag tot dag in beter- 
schap toe , kon weder in zijn laboratorium gaan werken en behoeft 
zich weldra niet meer van visch en vleesch te onthouden , waartoe 
eene slechte spijsvertering hem gedwongen heeft. Zóó sprak een man , 
van wien de geschiedenis geen bedriegerijen vermeldt , waarmede vele 
goudzoekers hun voordeel zochten , en die daarentegen als voorlooper 
der latere scheikundigen met eere wordt genoemd. Geen wonder , dat 
anderen hem volgden in zijne beoordeeling der alchymie, daar zij tot 
hSm als tot eenen deskundige opzagen. 
Dat in den naam der groote kunst vele valsche profeten opstonden , 
die alleen hun eigen voordeel zochten , wij weten het thans en de 
eerlijke alchymisten waren er evenmin onkundig van. Dikwijls werd 
de geloofwaardigheid van verhalen van goudmakerij op groote schaal 
bestreden door dezelfde mannen, voor wie de mogelijkheid van het 
feit vaststond. Een boerhave twijfelde aan de laatste niet. 
In den loop der achttiende eeuw verloor de alchymie langzamer- 
hand de openbare achting , die zij genoten had. Kenmerkend is in 
