DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
379 
dit opzicht de houding Tan becher en stahl , de beide mannen , wier 
inzichten op het gebied der scheikunde het tijdperk der zoogenaamde 
phlogistontheorie in het leven riepen. Becher was nog ten volle van 
de mogelijkheid van de omzetting der metalen in elkander overtuigd 
en liet zich met proefnemingen in , die er betrekking op hadden. Er 
zijn b. v. tusschen hem en de Staten van Holland onderhandelingen 
gevoerd over proeven , waarbij uit zand goud zou worden afgescheiden. 
Stahl nam eerst eene welwillende houding tegen de alchymie aan , 
maar liet zich later als een beslist tegenstander uit. 
Dat de metalen en andere stoffen , welke wij thans grondstoffen 
noemen, hoe langer hoe meer den indruk van onveranderlijke stoffen 
begonnen te maken , die als werkelijk bestaande in de samengestelde 
moesten worden aangenomen , openbaart zich ook hierin , dat de door 
becher aangenomen grondstoffen andere namen dragen dan werkelijk 
bestaande stoffen. Hij noemt ze: glasachtige , brandbare en kwikachtige 
aarde. Van de voorstelling der grieksche wijsgeeren , dat eene kenmer- 
kende eigenschap het gevolg van de aanwezigheid van een bepaald be- 
ginsel was, was hij echter alles behalve vrij. Wat was toch zijne phlogiston- 
theorie anders dan de onderstelling , dat alle lichamen , die bij ver- 
hitting blijvend veranderen, hetzij zij dit als zwavel met verbranding 
doen , hetzij zij als lood langzamerhand roesten , dat alle brandbare 
lichamen en alle niet-edele metalen een bepaald beginsel, het phlo- 
giston , bevatten , waaraan de bedoelde veranderlijkheid moest worden 
toegeschreven ? Zij noemden deze stof ook weder bij eenen naam , die 
niet aan eene bepaalde bekende zelfstandigheid kon doen denken. 
Hoe meer de onveranderlijkheid der metalen erkend werd , des te 
kleiner was het aantal van hen , die zich in het openbaar alchymisten 
noemden en dit ter goeder trouw waren. De ontdekking van een aantal 
gassen door scheele en priestley , vooral de ontdekking der zuurstof , 
ging nog vooraf aan de komst van lavoisier , die met de balans in de hand 
den droom der alchymisten op zijne rechte waarde of liever onwaarde 
leerde schatten. Hunne leer werd gewogen en te licht bevonden. 
Gering moge het aantal mannen zijn uit de laatste helft der vorige 
eeuw, die én als scheikundigen én als beoefenaars der alchymie te 
boek staan , in het verborgen trachtten nog velen in fornuizen , phi- 
olen en kolven de raadselachtige materie te bereiden. En deze be- 
hoorden volstrekt niet altijd tot de duisterlingen of tot de onontwik- 
kelde schare. Laat ons b. v. vernemen , wat gÖthe van zijne bemoeiingen 
in deze zaak in het tweede deel van Aus meinem Leben verhaalt. 
