DE PAALWORM. 
387 
overdekt de wanden van zijn hol , cylindervormig kokertje met een 
soort van kalklaag. Deze afscheiding geschiedt langs de geheel e opper- 
vlakte van den mantel van ’t weekdier. 
Wanneer men stukken hout ziet , die door den worm zijn aange- 
tast, kan het geen verwondering haren, dat men naar een afdoend 
middel heeft gezocht om zich te beveiligen en het behoud te verzekeren 
van zoovele aan zee gelegen werken , als daar zijn : paalwerken voor 
zeeweringen , sluisdeuren en vloeren , remmingwerken , schepen , visch- 
karen , vloeren van oesterbedden , enz. 
Hoewel hout, dat niet van zijn’ bast ontdaan is, niet door den 
worm schijnt te worden aangetast, ligt hierin geen beveiligingsmiddel 
opgesloten , aangezien de bast na eenigen tijd wordt afgestooten of 
van zelf afbrokkelt. Daar de middelen , ter bescherming van ’t hout 
voorgeslagen , op groote schaal toegepast zeer kostbaar bleken te zijn , 
maakte men zich eerst nauwkeurig bekend met de levenswijze van het 
genoemde dier en met de omstandigheden , waaronder het zijn bedrijf 
voortzet , om zoodoende de verdediging met kans van slagen te kunnen 
voeren , en de middelen daartoe tot de absoluut noodige plaatsen te 
kunnen beperken. 
De ‘paalworm dringt in het hout niet hooger dan halftij , d. i. , op 
de hoogte midden tusschen gewoon hoog- en laagwatef, om reden dat 
de siphonen ongestoord in schoon zeewater moeten uitmonden. In zoet 
water of in hout, dat met een sliblaagje bedekt is, kan de worm 
niet leven. Dit laatste blijkt o. a. daaruit , dat de paalworm niet in 
de bovenzijde van de regels der sluisdeuren dringt, welke meestal 
met een laagje slib bedekt zijn, terwijl diezelfde regels aan de onder- 
kanten sterk zijn aangedaan, omdat ze daar natuurlijk zuiver blijven. 
Door waarnemingen is gebleken , dat de volwassen worm hoogstens 
3 a 4 dagen in zeewater buiten ’t hout kan leven; terwijl hij in ’t 
hout binnen 24 uur sterft, wanneer het niet met zeewater in aan- 
raking is. 
In vroegere dagen gebruikte men tot bescherming van aan zee 
gelegen sluisdeuren soms eene dunne laag koehaar , waarover men 
eene lederen bekleeding aanbracht. Zoolang deze bekleeding goed ge- 
sloten bleef, vond men baat, doch dit duurde gemiddeld niet langer 
dan drie jaren. Later is men van dit middel teruggekomen en heeft 
voor houten sluisdeuren, slagdrempels en andere onderdeelen eene be- 
kleeding met koperen bladen verkozen. Bij visschersvaartuigen kan 
men echter deze bekopering niet aanbrengen, daar de netten te veel 
