388 
DE PAALWORM. 
aan de hoeken der koperbladen zouden blijven haken en daardoor 
zouden beschadigen. Men laat derhalve liever zulke vaartuigen op het 
strand of op de helling droogvallen , schrapt de huid schoon , brandt 
de oppervlakte en teert ze vervolgens. Men past deze bewerking twee 
of driemaal per jaar in ’t warme seizoen toe. 
Brengt men echter koperen platen aan, dan wordt eerst het hout 
tweemaal goed geteerd , daarna met grauw papier of vilt overdekt , 
en eindelijk met de koperen bladen bekleed. Een nadeel van deze 
methode is echter dat, indien één blad losraakt, de worm daar ter 
plaatse indringt en zich dan voortdurend verder door het hout ver- 
spreidt. Met het arbeidsloon medegerekend, raamt men deze bekleeding 
op ongeveer ƒ13 de M 2 . 
Wat de palen betreft, die dienen moeten voor remmingwerken , 
ducdalven , beschoeiingen enz. , en die dus moeten worden ingeheid , 
daarvoor gebruikte men in de vorige eeuw eene loodbekleeding. Men 
begon met de palen van alle scherpe hoeken en bulten te ontdoen ; 
vervolgens werd het deel , begrepen tusschen de hoogte van halftij 
tot 0,50 a 1 M. onder den grond, met dun, tegen de palen aan- 
gedreven lood omkleed , na de palen eerst behoorlijk met papier om- 
wonden te hebben. Om te verhoeden dat het lood bij het heien door 
de trilling der spijkers , waarmee het was vastgehecht , zou afscheuren , 
werd de geheele loodbekleeding spiraalsgewijze met dun, wit, droog 
touw omwonden ter dikte van 1 cM.. Kwam de paal in het water, 
dan kromp het touw zoodanig, dat bij de later uitgetrokken palen 
niet alleen in het lood , maar soms ook in de palen zelf de kringen 
en indrukken van het touw waargenomen zijn. Door dit middel werd 
de worm wel geweerd , doch bij lage waterstanden werd de kostbare 
loodbekleeding door menschen afgesneden en gestolen , zoodat de palen , 
door mensch en dier aangevallen , weldra moesten bezwijken. 
Bekleeding met ijzeren platen bleek ondoelmatig. Immers drong 
door de onvolkomen aansluiting tusschen hout en ijzer het zeewater, 
en daarmee de larven van den worm tusschen den paal en de beklee- 
ding , waardoor de paal toch werd stukgevreten. 
Later werd algemeen de paal door een roestkorst beveiligd en wel 
door ’t bespijkeren met wormnagels. Deze methode is ’t eerst in de 
havens aan de Middellandsche zee toegepast. Al het hout , dat dage- 
lijks door zeewater zal bespoeld worden van halftij of iets hooger af 
tot 0,75 M. in den grond wordt met smeedijzeren spijkers met groote 
platte koppen met zorg beslagen. Men spijkert ze eenigszins over 
