DE PAALWORM. 
391 
zou. Door de Academie is daarop uit haar midden eene commissie 
benoemd, die na een uiterst nauwkeurig onderzoek en vergelijking 
van alle voorgeslagen middelen , hierbij door talrijke medewerkers 
gesteund , hare bevindingen in 7 verslagen heeft medegedeeld. Het 
lste verslag zag in 1860, het laatste in 1869 het licht. Leden dier 
commissie waren de heeren w. vrolik, p. harting, d. j. storm buysing, 
j. w. l. van oordt en e. h. VON baumhauer. Belangrijke medewerking 
ondervond deze commissie van den heer p. kater Gzn. te Nieuwen- 
dam , die allerlei onderzoekingen omtrent het leven en de werking 
van den paalworm heeft gedaan. 
We zullen hier in ’t kort de resultaten van het onderzoek der com- 
missie mededeelen. 
In de eerste plaats werd door een historisch overzicht van het 
voorkomen van den worm duidelijk , dat : 
le de paalworm aanhoudend op onze kusten aanwezig is , 
2e hij niet uit Oost- of West-Indië naar ons werd overgebracht, 
3e hij dus niet op bepaalde tijden verschijnt en daarna weder ver- 
dwijnt , maar 
4e er slechts bepaalde tijden zijn, welke voor zijne ontwikkeling 
gunstig schijnen te wezen ; 
5e de drie omstandigheden , waaronder zich eene dergelijke groote 
ontwikkeling voordoet, zijn: het vallen van weinig regen , het hierdoor 
ontstane lage binnenwater , en het tevens hierdoor verhoogde zoutgehalte 
van het water aan onze zeegaten. Als eene begunstigende omstandig- 
heid komt daarbij : hooge temperatuur der dampkringslucht. 
Het nemen der proeven geschiedde op de volgende wijze : 
Te Nieuwendam , Vlissingen , Harlingen en Stavoren, in latere jaren 
ook te Nieuwediep , werden in- , of op eenigen afstand van de havens 
eenige proef palen naast elkaar blootgesteld aan den golfslag van het 
IJ- of zeewater. De palen werden in Mei geplaatst. Ze bestonden uit 
eiken- , greenen- , dennen- en vurenhout , volgens verschillende systemen 
bereid , benevens uit eenige onbereide houtsoorten , om het verschil , 
door het voorbehoedmiddel verkregen , juist te kunnen nagaan. 
In September of October werden de proefpalen onderzocht , en wel 
door het hout open te hakken , daar van buiten zeer weinig van het 
aantasten is waar te nemen. 
In het eerste jaar werden beproefd : 
a. een zwartachtige korst tot dekking van het hout , uitgedacht 
door CLAASSEN ; 
