392 
DE PAALWORM. 
b. metaalverf , eveneens van claassen ; 
c. een mengsel van hars , vet en fijn gestampt glas , van brinkerink ; 
d. verschillende verfstoffen : terpentijn , lijnolie , Spaansch groen enz. ; 
e. parafine-vernis , bereid in de fabriek van haages en Co. ; 
ƒ. inbranden of verkolen van de oppervlakte van het bout ; 
g. inpersen van verschillende zouten in bet bout , zooals kopersul- 
faat , ijzersulfaat en loodacetaat. 
Al deze middelen zijn gebleken volkomen nutteloos te zijn. 
h. Bestrijken met koolteer; 
i. inpersen van creosoot; 
j. inbrengen van teerolie door haages en Co. ; 
deze laatstgenoemde middelen voldeden en wel onder de volgende 
omstandigheden : 
Koolteer , koud opgebracht , gaf, zelfs na vermenging met arsenicum 
geen voldoend resultaat. Werden echter de palen goed doorwarmd 
en daarna drie of vier malen met koolteer bestreken , dan boden ze 
weerstand. 
De met creosoot ingeperste palen voldeden goed , ook in ’t buiten- 
land , b. v. te Ostende , waar proeven op kleinere schaal waren ge- 
nomen. 
Te Nieuwendam echter , waar op den gecreosoteerden paal een 
onbereid stuk hout was geklampt, waren de wormen daardoor tot 
diep in den bereiden paal gedrongen ; zelfs op enkele andere plaatsen 
vond men sporen van aantasting. De reden hiervan is de volgende: 
de larven , die niet in staat waren in den goed gecreosoteerden paal 
te dringen , vonden in het onbereide stuk gelegenheid om zich te 
ontwikkelen , zoodat op de plaats der vastklamping de bereide paal 
werd • aangetast door al reeds krachtige wormen , waartegen bij niet 
bestand bleek. 
De palen , met teerolie ingeperst , vertoonden wel sporen van te zijn 
aangevallen , maar slechts op eene enkele plaats , en dan nog wel 
zeer weinig diep. 
Het werd daarom door de commissie wenschelijk geacht , bet onder- 
zoek op de middelen sub h , i en j voort te zetten. 
Bij dit onderzoek is tevens gebleken , dat rond bout beter tegen 
den worm bestand is dan gekloofd of gezaagd, en dat de worm niet 
in eindelings bout , maar altijd van ter zijde binnendringt. 
Een middel, door lehmann voorgeslagen, om de gewone mossel op 
bet hout te pooten , werd door de commissie als onpraktisch verworpen. 
