394 
DE PAALWORM. 
van den hoofdingenieur v/d Waterstaat in Noord-Holland , van gendt, 
anno 1867. 
Onderzocht zijn te Nieuwediep de volgende soorten : Aratte , Man- 
barklak , Groenhart , Bruinhart , Wane , Kopie , Bolletrie , Locus , Krapa , 
Purperhart, Roode ceder en Pritijari. 
Het Arattehout is zeer spintachtig. Het spint wordt wel , maar het 
hout zelf zeer weinig aangetast. Manbarklak en Groenhart zijn zeer 
weinig aangetast, van het laatste het spint echter in meerdere mate. 
Bruinhart werd eveneens weinig vernield ; de andere soorten voldeden 
in ’t geheel niet. 
Daar echter de meeste dier West-Indische houtsoorten kromme en 
knoestige stammen bezitten, waaraan vaak veel spint voorkomt, zoude 
toch het inheien veel bezwaren opleveren. Hierin ligt dus vermoedelijk 
geene toekomst. 
Alvorens van dit onderwerp af te stappen , is het misschien dienstig , 
’t een en ander mede te deelen aangaande enkele dieren , die min of 
meer hierbij betrokken zijn. 
Vooreerst verdient vermelding een geduchte vijand van den paal- 
worm, n.1. de Ringworm ( Lycoris fucata ) , welken men vroeger ten 
onrechte met den paalworm heeft verward. Deze ringworm is smal , 
van 10 tot 15 cM. lang, zijwaarts van een groot aantal puntig uit- 
loopende pooten voorzien. Achter het hoofd , waaraan krachtige boven- 
en onderkaken, treft men vier paar buisvormige kieuwen aan. Deze 
ringworm kruipt uit den modder , waarin de palen zijn geheid , langs 
de oppervlakte van het hout naar de door den paalworm gemaakte 
gaatjes, vergroot die, en verslindt den paalworm geheel, met uit- 
zondering der kopschelpen. Daarna treedt de ringworm weer te voor- 
schijn en zoekt een ander paalwormkanaal op , om zijn’ vijand ook 
daar te vervolgen en te verdelgen. 
Een geheel ander dier is de Limnoria lignorum , die in de noorde- 
lijke zeeën nog meer dan de paalworm schijnt voor te komen. Het 
behoort tot de klasse der Crustaceën. Volgens proeven van den Engelsch- 
man david stevenson is zelfs het creosoteeren niet voldoende om het 
hout tegen dit diertje te beschermen ; slechts zoolang schijnt het een 
voorbehoedmiddel te zijn , als de oppervlakte van het hout door een 
laagje creosootolie bedekt is. 
Onlangs vertoonde de limnoria zich te Wemeldinge in Zeeland. 
Het aangetaste hout vertoonde sporen , alsof het verrot was. Het 
