402 
DE VERDEELING VAN DEN ELEKTRISCHEN STROOM 
wier doel en werking in het volgend opstel mogen worden verklaard. 
Het systeem van Edison , die het eerst bovengenoemd vraagstuk 
praktisch oploste , bestaat , zooals bekend is , daarin , dat de elektrische 
stroom door een geheel net van geleidingen, dat onder het plaveisel 
der straten zorgvuldig is aangebracht , naar de verschillende huizen 
wordt aangevoerd, op de wijze zooals in fig. 1 is aangegeven. De 
elektrische stroom door de dynamo-machine (M) opgewekt , wordt door 
zeer dikke kabels in dit dradennet geleid en vertakt zich zoodoende 
in de verschillende straten , in de huizen en eindelijk in de lampen. 
De kosten van deze onderaardsche ' geleidingen zijn zeer aanzienlijk 
en maken een der voornaamste posten uit op de begrooting van een 
elektrisch centraalstation. Vooral wanneer men gedwongen is het 
centraalstation op eenigen afstand van het te verlichten stadskwartier 
aan te brengen , kunnen deze kosten zoo groot zijn , dat men onmo- 
gelijk met andere lichtsoorten kan concurreeren , hoe groot de voor- 
deelen van het elektrisch licht boven andere lichtbronnen anders ook 
mogen zijn. 
Hetzelfde geval doet zich dikwijls voor , wanneer men natuurkrachten 
aan het algemeen of particulier belang wil dienstbaar maken. De 
watervallen b. v. vertegenwoordigen eene groote hoeveelheid arbeid , 
die nutteloos voor den mensch verloren gaat. Bevindt zich een waterval 
in de nabijheid der stad, dan kan men door het vallende water tur- 
bines in beweging brengen , die weder dynamo-machines drijven , en 
zoo doende een elektrischen stroom verkrijgen , die , door kabels of 
koperdraden in de stad geleid , lampen kan ontsteken of elektrische 
motoren tot het verrichten van arbeid in beweging kan brengen. 
Dat hierbij de economie van dit vraagstuk zeer veel afhangt van 
het aanlegkapitaal , dus ook van de kosten der geleiding , valt in 
het oog. 
Is men echter aan deze sterke kabels en dikke koperdraden ge- 
bonden en kan men het niet zoo inrichten , dat men met dunnere 
geleidingen volstaat? 
Voordat wij deze vraag beantwoorden, moeten wij eenige korte, 
meer theoretische, beschouwingen laten voorafgaan. 
Wij vergelijken den elektrischen stroom bij het water, dat door de 
buizen eener waterleiding stroomt. Indien men de kraan eener water- 
leiding openzet, zal het water er met zekere kracht uitspuiten ten- 
gevolge van de drukking waaronder het verkeert. Deze drukking is 
het gevolg van het hoogteverschil tusschen de kraan en het reservoir, 
