DOOR, MIDDEL VAN TRANSFORMATOREN. 
403 
waarin het duin- of rivierwater wordt opgepompt. Deze waterstraal 
is in staat arbeid te verrichten ; zoo zag ik b. v. in Duitschland dik- 
wijls zaagmachines gedreven door kleine watermotoren , die aan de 
waterleiding werden aangesloten en waarmede men dan den voorraad 
hout , dien men ’s winters als brandstof noodig had , in blokjes zaagde. 
De arbeid nu , dien zoo’n waterstraal kan verrichten , is afhankelijk van 
de drukking en van de hoeveelheid water , die uitstroomt ; hoe grooter 
de drukking is en hoe meer water er in een bepaald tijdsverloop 
uitstroomt, des te meer arbeid zal hij kunnen verrichten. 
Dezelfde rol, die in dit geval de drukking speelt, vervult bij den 
elektrischen stroom de spanning , terwijl de hoeveelheid water , die in 
een bepaalden tijd uitstroomt met de stroomsterkte analoog is. Hoe 
sterker dus de spanning en hoe grooter de stroomsterkte is, des te 
grooter de arbeid zal zijn , dien een elektrische stroom kan verrichten. 
Hetzij men den elektrischen stroom gebruikt tot het verrichten 
van mechanischen arbeid (overbrenging van kracht) , hetzij men er 
elektrische lampen mede ontsteekt of chemische processen door in het 
leven roept (galvanoplastiek) , steeds zal de arbeid , dien deze elektrische 
stroom kan verrichten, evenredig zijn aan het produkt van spanning 
en stroomsterkte. Om eene bepaalde hoeveelheid arbeid te verkrijgen 
kan men nu aan de beide faktoren van dit produkt verschillende 
waarden geven. Heeft men b. v. een stroom van 100 Volts * 1 en 20 
Ampères en een anderen stroom van 20 Volts en 100 Ampères, dan 
zal in beide gevallen het produkt 2000 Volt-Ampères bedragen, en 
zullen deze elektrische stroomen dus in beide gevallen dezelfde hoe- 
veelheid arbeid kunnen verrichten. 
De vraag is nu of het voordeeliger is een stroom van hooge spanning 
en geringe stroomsterkte of wel een zoodanige van lage spanning en 
groote stroomsterkte aan te wenden. De beantwoording van deze vraag 
staat in het nauwste verband met het vraagstuk van de afmetingen 
der geleidingen , dat wij ons hierboven stelden. 
Een elektrische stroom verwarmt den geleider waardoor hij stroomt ; 
m. a. w. een gedeelte van den arbeid, dien hij kan verrichten, wordt 
in warmte omgezet en gaat dus voor ons verloren. De hoeveelheid 
warmte , die wordt ontwikkeld , hangt af van de sterkte van den 
1 De eenheid van spanning noemt men Volt, die van stroomsterkte Ampère en die 
van weerstand Ohm. Zoodat in een geleider van 1 Ohm weerstand bij een spanning van 
1 Volt de stroomsterkte 1 Ampère bedraagt. 
