412 
DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
rood koper tot geel word gemaekt, soo schoon als ergens ter Weereld 
kan zijn.” In het jaar 1673 vinden wij hem nog eens als Bergmeester 
in Luickerland en in het daarop volgend jaar deelt hij zijn voornemen 
mede als zoodanig naar Zweden te gaan; dit plan is in 1674 uitge- 
voerd en de reiziger nam den indruk mede , dat Zweden een seer ryk 
land is in allerhande Mineralen vooral van ijzer, koper en lood. Bo- 
vendien is hij volgens zijn zeggen verscheidene malen in Parijs geweest , 
en al deze mededeelingen zijn voldoende om ons de verzekering te 
schenken , dat wij in hem met een man te doen hebben , die op de 
hoogte van de scheikundige kennis van zijnen tijd moet zijn geweest. 
Vóór zijne reizen naar West-Indië in 1660 en in den tijd daarna 
(in 1668) houdt hij zich in Nijmegen op, waar hij wel »seven Ovens 
had , waar hij dach en nacht werkte om zijne kolven en glazen 
in stukken te krijgen”, met het treurige gevolg »doch bequam niets 
dan asch en drek.” Later schijnt hij vooral zijn verblijf te Amster- 
dam te hebben gehouden, waar hij aan den hoog door hem ver- 
eerden en den 19 <len Maart 1670 aldaar gestorven glauber mede de 
laatste eer bewees. Dat hij op gemeenzamen voet met glauber heeft 
omgegaan, zou men hieruit mogen afleiden, dat hij hem »in presentie 
van andere geleerde mannen, het doodkleed heeft aangetrokken.” 
Misschien heeft goossen van vreeswijk zich naar Amsterdam be- 
geven en daar een laboratorium ingericht wegens de »sware Oorlogen 
en ellenden, die het lieve Vaderland geplaegt hebben”, zoodat de lust 
en liefde tot de Konst hem schier was ontvallen. Aan volharding heeft 
het hem echter niet ontbroken; in 1672 betuigt hij »alsoo ik meer 
dan twintig jaren , dach en nacht , met groote moeiten , door duisenderlei 
perykelen , gevaerlijkheden , en onkosten, de Animalische , Vegetabi- 
lische , en Mineralische lichamen nevens hare Bouten , in Gelderland , 
Holland, Vrankrijk, West-Indien , en andere Landen, heb onderzocht, 
en duisenderhande Proeven en Processen gelaboreert, aengaende de 
Medicynen en het hooge werk der Philosophen , dank ik den eeuwigen , 
Almachtigen , Goeden God, dat hij mij dus verre heeft gebragt,” en 
na dat jaar gaat hij met de beoefening der alchymie nog vele jaren 
voort, daar het laatste der door hem uitgegeven werken na 1684 
uitgegeven is. Dit laatste boek schreef hij in het zestigste jaars zijns 
ouderdoms. 
Waarom een denkend mensch alchymist kon zijn , leerden de vooraf- 
gaande bladzijden ; hoe een alchymist als goossen van vreeswijk dacht , 
zullen wij nader vernemen. 
