DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
419 
geest van zout , of ammonia betitelen als vliegende geest of waar wij van 
geestrijke dranken spreken , gebruiken wij uitdrukkingen , die uit den 
tijd der alchymisten afkomstig zijn. 
Maar keeren wij terug tot de beschouwingen omtrent den aard der 
metalen en mineralen, waarmede wij ons bezig hielden. Voornamelijk 
zullen wij acht geven op hetgeen omtrent de metalen wordt mede- 
gedeeld. Daaronder wordt het goud een Heer en Koning genoemd , 
het allervolmaaktste onder alle metalen en mineralen , want de essentie 
van alle metalen wordt er in gevonden. 
En waaraan heeft het goud deze onderscheiding te danken? Aan 
zijne bestendigheid. Tegen de werking van het vuur is het bestand ; 
wanneer het de vuurproef heeft doorgestaan , heeft het zijnen glans 
en zijne kleur onverminderd behouden , ook is de hoeveelheid dezelfde 
gebleven. De drie beginselen zijn er dus op eene volmaakte wijze 
met elkander in vereenigd, terwijl de slechte metalen (lood, tin, ijzer 
en koper) , die bij eene sterke verhitting in poeders veranderen , of 
het kwik, dat verdampt, eenen » verbrandelijken Swavel en Mercurius” 
bevatten. Boven het zilver heeft het goud dit voor, dat het aan de 
lucht blootgesteld zijnen glans beter bewaart. »Het goud heeft seer 
reine kleederen soodat het sich met het onreine niet zal vermengen , 
tenzij dat zijn lichaam en ziel van malkander gescheiden zijn.” Dit 
laatste , de vorming van andere vluchtige en niet-vluchtige stoffen 
met behulp van goud , kan alleen verkregen worden door het goud 
met koningswater (een mengsel van zoutzuur en salpeterzuur) te ver- 
hitten, terwijl de overige metalen, »die al te maal een gebrek aan 
haar lijf hebben, sodat zij niet bestendig zijn” op tal van wijzen 
kunnen worden aangetast. En zelfs dan wanneer het goud oogen- 
schijnlijk wordt veranderd (door antimoon en kwikzilver b. v.) zal het 
door het vuur daarvan kunnen worden bevrijd en » blijft het in alle 
sijn deugden als de heldere sonne staan”. Een der » slechte” metalen 
zou in een dergelijk geval zich oxydeeren en weder als een poeder- 
vormig oxyde zonder metaalglans achterblijven, wanneer de bijmeng- 
selen door het vuur werden verwijderd ; in de taal der alchymisten 
heet het daarom, dat »het gout alleen alle sijne vijanden kan wederstaan.” 
Wij kunnen ons dus voorstellen, waarom het goud als het metaal 
bij uitnemendheid werd beschouwd. Eene zonderlinge proef, waaruit 
eveneens de voortreffelijkheid van dit metaal werd afgeleid, verhaalt 
de Goude Leeuw of den Asijn der Wijsen op bladz. 190. Den schrijver 
komt in Indië het gerucht ter oore , dat de vogel struis het ijzer 
