420 
DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
verteren kan. In zijne tegenwoordigheid worden daarop aan dezen vogel 
kleine stukjes oud ijzer in den bek gegeven en , nadat deze het darm- 
kanaal in zijn geheel doorgegaan zijn , wordt de proef zoolang her- 
haald , totdat het ijzer inderdaad geheel verteerd is. Hij , de schrijver 
namelijk , ziet wel in , dat het arme dier , waarvan het darmkanaal 
zoo ruw wordt op de proef gesteld, het metaal niet verteert in den 
eigenlijken zin van het woord , want het ijzer wordt volgens hem 
hier door zijn eigen sout verteert , evenals het zichzelf verteert op 
eene vochtige plaats. Zijne vergelijking »dat de lucht dan ook wel voor 
een Struissche Maeg kan worden gehouden” laten wij voor hetgeen 
zij is, om liever acht te geven op de proef, die hij vervolgens uit- 
voerde. Den vogel gaf hij toen een kleinen gouden ring , die door 
het dier met meer graagte werd geslikt dan het ijzer; de ring kwam 
even schoon te voorschijn als hij voorheen geweest was en de hoeveel- 
heid van het goud was niet verminderd. Hieruit wordt dan weder 
afgeleid, dat het goud een bestendig corpus heeft. 
In het goud had de Prima Materia dus het meest volmaakte ge- 
leverd , hetwelk in het rijk der metalen en der mineralen te vinden 
was. De daarin aanwezige »Mercurius, Swavel en Sout” waren alle 
drie volmaakt ; zij zouden , wanneer zij ieder op zichzelf hadden be- 
staan, de »Mercurius, de Swavel en het Sout der Philosophen” ge- 
weest zijn. Zoolang zij echter een geheel vormden , had de kunst er 
niet veel aan voor het groote werk ; slaagde men er daarentegen in de , 
als het ware op zich zelf levende maar thans in een slaap verkeerende , 
beginselen van elkander te scheiden en in vrijen toestand te verkrijgen , 
dan had men »het zaad der metalen” gevonden, dat zich ook van 
het andere levenlooze van de mineralen en metalen meester maken 
en daarin een nieuw leven wekken kon. Gelijk het levensbeginsel in 
den kiemenden zaadkorrel beschikt over de grondstoffen , waaruit de 
voedingsstoffen der plant bestaan , en daaruit het lichaam van de levende 
plant opbouwt, zoo zou dit »zaad der metalen”, wanneer het met 
een der onvolkomen metalen was vermengd, om zich heen grijpen 
en een nieuw leven verwekken , waardoor uit het onvolkomene het 
volkome , uit het gemeene het edele , uit lood b. v. goud groeien zou. 
Waarnaar zou men thans beter kunnen beoordeelen of een metaal 
in goud veranderde dan hiernaar , dat het de kleur en den glans 
daarvan verkreeg ? Hierom werd de bepaalde kracht van het goud , 
waarop men het oog had , eene tingeerende zwavel genoemd , of werd het 
onderscheid tusschen twee soorten van metalen ook wel uitgedrukt door 
