424 
DE LEEll DER ALCHYMISTEN. 
het een of ander lichaamsdeel. Uit wijnsteen , salpeter en antimoon 
wordt eene panacea aurea of panacea antimonii bereid , die den steen 
der wijzen in zooverre nabij komt , dat zij alle zware ziekten genezen 
kan. Elders wordt van een aurum potabile gesproken, dat in waarde 
voor de panacea aurea niet onderdoet; althans het wordt evenzeer 
geprezen. 
Omtrent dergelijke hooggeroemde middelen spreekt de faam echter 
te luider , naarmate de ervaring minder duidelijke uitkomsten gaf. 
Het onderzoek van stoffen van zeer onderscheiden aard, waarin het 
middel voor de omzetting der metalen te vergeefs werd gezocht , leverde 
daarentegen vruchten voor de geneeskunst op. Sla de genoemde al- 
chymistische werkjes op , en telkens en telkens weder ontmoet gij 
geneesmiddelen tegen » hitsige krankheden” en ziekten van allerlei 
aard; nu eens wordt er gesproken van eene » medicijn voorden mensch, 
maar die op de metalen niet veel doen kan”, dan weder naar een geest 
van lood (eene vluchtige stof, die met behulp van lood wordt bereid) 
gezocht om een water te hebben , waarmede goud en zilver geopend 
konden worden , doch die ten laatste alleen als geneesmiddel voor 
den mensch waarde bleek te bezitten. »Dese Medecine hebbe ik met 
groote moeyte gemaakt en dachte hiermede het zilver in goud te 
maken , maar dat stuk wilde mij niet aangaan ; maar in de Medecine 
is hij Meesters genoeg.” Overal ontmoeten wij de overtuiging van de 
eenheid der geheele natuur. Dit gaat zelfs zóó ver, dat aan elke der 
planeten een invloed op een bepaald lichaamsdeel van den mensch 
wordt toegekend. 
»Daar zijn ook seven plaetsen aan het menschelijk lichaem , waarin 
yder Planeet hare bysondere Werking heeft; als het Silver, of de 
Maen voor het voorhooft ; Jupiter , of het Tin , voor den boesem en 
de armen ; het Goud , of Sol , voor het hert des menschen ; Venus , 
of Koper , voor den buik of de navel ; de Dyen , of het dikke van 
het been , zyn de plaets van Mars , of het yser ; de schynkkel , of de 
scheenen zijn voor Saturnus , of het Lood ; voor de voeten is Quik- 
silver , of Mercurius. En dit zyn de seven teekenen des Hemels , die 
van buiten op ’s menschen lichaem haer plaets nemen : maar de voor- 
noemde Planeten komen te samen , twee aan twee , te regeren over 
de Slag-aderen der menschen.” 
Zou de vermeende overeenstemming tusschen het wezen der metalen 
en van het menschelijk lichaam , zoowel in hunnen ongezonden als in 
den gezonden toestand , die goossen van vreeswijk doet spreken van 
