HE LEER EER ALCHYMISTEN. 
427 
natuur alleen tot een soecker ende niet tot een vinder der konst ge- 
stelt heeft.” 
Op het standpunt van goossen van vreeswijk viel het niet moeielijk 
in de heilige boeken uitdrukkingen te vinden , waardoor zijn leer werd 
gesteund. Dat mozes , in de scholen der Egyptenaren onderwezen , de 
geheimen doorgrondde , was bij hem aan geen twijfel onderhevig 
(misschien wel omdat hij het gouden kalf in het vuur verbrandde) ; 
de leer der alchymie wordt door hem zelfs »de philosophie van Mozes 
en van Hermes” genoemd. Het woord van job’s vriend elilaz (Job. 
XXII vs. 25) is niets minder dan een bewijs, dat ook job in de ge- 
heime kunsten ingewijd was, en van koning salomo wordt beweerd, 
dat hij te Jeruzalem het zilver in overvloed heeft gemaakt. Ja »de 
oude propheten hebben alle den Lapidem gehad.” 
De verontwaardiging tegen de lieden , die door hebzucht gedreven 
de groote menigte of bijzondere personen trachtten te bedriegen , sprak 
vooral daarom zoo luide, omdat hunne handelwijze de geheele » philo- 
sophie” in minachting bracht. Want naar hetgeen men hier medegedeeld 
vindt te oordeelen , behoefde men in de tweede helft der zeventiende 
eeuw geen »alchymist of philosoof” meer te zijn om algemeen in eere 
te staan. »De konst der Alchymie is de verachtste onder alle de Konsten 
der Weereld.” Verachting en haat zijn de gevoelens , waarmede zij wordt 
bejegend, en »bachus schijnt een beter philosoph dan hermes te zijn.” 
Vuile schandbrieven zijn aan eenige vrienden geschreven door menschen , 
die met de goudzucht beladen zijn geweest en wier verwachtingen 
door de heeren alchymisten in het begin wel gestreeld , maar ten slotte 
teleurgesteld werden. Leugenen zijn het en bedrog , waardoor de » edele 
Alchimie infaem” wordt gemaakt, de beloften van sommigen , die voor- 
geven , dat zij uit een metaal de ziel kunnen trekken om dan een ander 
metaal met voordeel in Q of 2) te tingeren. Het gevolg daarvan is , 
»dat een Alchymist onder vele fatsoenelijke lieden eveneens aangezien 
is , als een schurft Schaep ; en dat een dronkkert , hoereerder , dobbe- 
laer , en diergelijke , meerder eer genieten , dan huidensdaegs een Alchy- 
mist ; dewijl yder een schrikken komt voor de beestachtige Alchymisten , 
die Goud willen maken , ’t welk Godt alleen toekomt.” 
Toch had »een verstandige, wijse en deuchtsame Chymist of Phi- 
losoph” nog andere tegenpartij ders dan * de valsche broeders in het 
gilde. Het zijn »de geleerde heeren Doctoren”, »die de krachteloose 
Philosophie van galenus en zijnen aenhank handhaven”, of »die drek- 
raedicynen halen uit de Kruid-winkkelen der Galenisten en daarmede 
