428 
DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
de menschen zenden naar het Land daer haren Heer galenus tegen- 
woordig zijne woning heeft.” Deze woorden brengen ons in den strijd 
tusschen de voorstanders der leer , dat geneesmiddelen door scheikundige 
middelen moeten worden bereid , en de anderen , die kruiden als zoo- 
danig of de uittreksels of tincturen daarvan gebruiken , en het behoeft 
zeker geen betoog , dat goossen van vreeswijk met vuur de zaak der 
eerste party omhelsde. Zijn oordeel over de Galenisten is dan ook 
alles behalve malsch. Aan de apothekers wordt verweten , dat zij met 
de doodgravers een verdrag hebben gemaakt, »waer uit haer dan met 
het Nieuw jaer een vet verkken in de keuken valt”; »de Heeren Ge- 
neesmeesters valt het veel lustiger een kanne wijns uit te drinkken , 
en met de schijven in het tiktak bord te klappen , dan de swarte 
houtskolen aen te tasten , gelijk een Philosooph toekomt in het werk 
der Medecynen.” Men ziet, dat niet altijd met zachte middelen ge- 
tracht wordt de tegenstanders te overtuigen, »dat Godt in het Mine- 
raelsche rijk het ware geneesmiddel geplaatst heeft.” Dat de » philo- 
sooph” met gelijke munt werd betaald door heeren doctoren , apothekers 
en hunnen aanhang , spreekt wel van zelf. 
Het bovengemelde zal voldoende zijn om aan te toonen , dat de 
ernstig zoekende alchymist in de tweede helft der zeventiende eeuw 
niet meer alleen als zoodanig werd geëerd , al heeft nog menig hof- 
alchymist in latere dagen , voor langen of korteren tijd , bij zijnen 
vorst in blakende gunst gestaan. 
IV 
Door welke denkbeelden de alchymist bezield was, wanneer hij zijn 
laboratorium binnentrad , hebben wij dus vernomen. Laat ons hem 
daarin een bezoek brengen om te zien , hoe hij zijn doel tracht te 
bereiken. 
Dat doel wordt door hemzelven in de volgende woorden beschreven : 
» de konst der Alchymie bestaet nergens anders in , dan in het scheiden 
en vermengen der Stoffen , ’t welk geschied door het vyer in het smelten 
der Metalen en Mineralen gelijk mede in alle Souten daer uit te trekken , 
nevens die uit de Kruiden , en Boomen , ja alle vruchten des Lands , 
die ontelbaer zijn , sonder welke Goddelijke konst men geen oprechte 
Medecyne sal bekomen , want zij is de Fontein door welke de Mede- 
cynen moeten voortgebragt worden.” Met dit doel voor oogen begaf 
goossen van vreeswijk zich aan den arbeid; van de medicyne, die 
