430 
DE LEER DER ALCHYMISTEN. 
salpeter vermengd moet worden verhit , dan hebben wij hierin waar- 
schijnlijk met de ontleding van een zoogenaamd zuur sulphaat door 
salpeter te doen , eene ontleding , die eerst bij eene vrij hooge tempe- 
ratuur geschiedt en daarom »een beslagen retorte” noodig maakt. 
Op verscheiden plaatsen ( Cabinet der Mineralen , bladz. 44 , Licht der 
Mane , bladz. 41, Silvere Rivier , bladz. 111) wordt over de bereiding 
van koningswater gesproken , het water , waardoor goud en zilver ook 
kunnen worden gescheiden , maar thans zóó , dat de koning der metalen 
eene oplosbare en het zilver eene onoplosbare verbinding vormt. Tegen- 
woordig wordt onder koningswater een mengsel van zoutzuur en salpeter- 
zuur verstaan , maar dat de toevoeging van eene oplossing van het Sal 
Armoniae of het Sal Commun of van zeewater »soo sout als een pekel” 
bij sterk water eene vloeistof kan geven , die ook dezen naam verdient , 
is voor ieder , die eenig inzicht van scheikundige werkingen heeft 
gemakkelijk in te zien. Vormt het onoplosbare zilverchloride volgens 
ons spraakgebruik een wit neerslag, goossen van vreeswijk meent 
hetzelfde met de uitdrukking, dat »het silver al te mael als witte 
kalk op den bodem van ’t glas valt.” 
De roode dampen van stikstoftetroxyde, die bij inwerking van salpeter- 
zuur op ijzer ontstaan en waarin een gedeelte der bestanddeelen van 
het zuur overgaat, worden de » roode Anima van <?” (ijzer) genoemd 
{Groene Leeuw, bladz. 76), terwijl elders {De Goude Leeuw, bladz. 41) 
dezelfde naam gegeven wordt aan de roode vloeistof, die men door 
eene eenige malen herhaalde behandeling van ijzervijlsel met azijnzuur 
verkrijgt. Met azijn worden eveneens de animas van koper of Venus, 
van tin of Jupiter , van kwik of Mercurius , van lood of Saturnus 
enz. bereid. 
Dat met de oplossing van goud in koningswater (de eenige vloeistof , 
waardoor het metaal goud geopend worden kan) allerlei proeven worden 
gedaan , ligt voor de hand. Zelfs met knalgoud , dat uit eene oplossing 
van goudchloride kan verkregen worden , wanneer men hierbij ammonia 
voegt , heeft onze schrijver kennis gemaakt. Hij verhaalt {Silvere Rivier , 
bladz. 125), dat hij zich in 1682 met dat poeder haast om hals heeft 
gebracht; wijnsteen, sal ammoniac en urine had hij een tijdlang laten 
staan en er vervolgens »een wonderbare geest” (ammoniac) uit gedes- 
tilleerd, waarmede hij goud, dat in koningswater » gebroken” was, 
had nedergeslagen. Het » slachpoeder” had den man bijna ernstig ge- 
straft voor zijne ongeloovigheid , want hij had vooruit van » syn groote 
krachten” gehoord. 
