DE WEDEROPWEKKING YAN MET HYPNOTISME 
DOOK 
Dr. D. LUB ACH. 
Het zal den meesten lezers van het Album der Natuur bekend zijn , 
dat nu bijna eene eeuw geleden F. a. mesmee, , in 1734 geboren te 
Weiler bij Constanz en te Weenen in 1766 tot med. dr. gepromoveerd, 
na in Duitschland weinig of geen opgang gemaakt te hebben , te Parijs 
met beter gevolg optrad als de ontdekker van eene tot dusver onbe- 
kende natuurkracht, die hij met den naam van Dierlijk Magnetisme 
bestempelde l . Het is ook bekend genoeg dat van lieverlede dat zooge- 
naamd dierlijk magnetisme niet alleen in Frankrijk , maar in de geheele 
beschaafde wereld , ook in ons land , tal van aanhangers telde , en ook , 
dat die veronderstelde natuurkracht veelal ter genezing van onder- 
scheiden ziekten werd aangewend ; — voorts , dat de oorspronkelijke 
aanwending er van , waarbij het middel op de lijders zelve werd toege- 
past , veelzins en later steeds vervangen werd door aanwending op een 
tusschenpersoon , een medium, gewoonlijk somnambule, slaapster 
genoemd , die daardoor de gaaf zou verkrijgen om den aard der ziekte 
te onderkennen en de rechte geneesmiddelen voor deze te ontdekken. 
En dat op den duur verreweg de meeste , zoo niet alle wetenschappelijk 
gevormden , en stellig alle wetenschappelijke lichamen van eenige betee- 
kenis, op grond van — helaas niet altijd even onpartijdige — onder- 
zoekingen het dierlijk magnetisme als een onding , en de zonderlinge 
verschijnselen , die men beweerde dat zich daarbij opdeden . als zins- 
1 liet best kan men de stellingen van mesmer leeren kennen uit zijne eigene ge- 
schriften, samengevat in Mémoires et Jp hor ismes de Mesmer. Paris 1846. 
32 
