450 
DE WEDEROPWEKKING VAN HET HYPNOTISME. 
Het is zeker dat, indien zulke verschijnselen in werkelijkheid be- 
stonden , een misdadiger niet verantwoordelijk zou zijn voor zijne han- 
delingen. Voor men hem veroordeelde, zou men moeten aantoonen dat 
hij niet aan eene vreemde inwerking gehoorzaamd had , dat hij niet 
tot de daad gedreven was door eene suggestie van de zijde van iemand 
die eene wraak wilde uitoefenen. Er zouden geen misdaden en geen 
misdadigers zijn. Men zou zeer ver gaan indien men zoodanige inzichten 
liet gelden ; de maatschappelijke orde zou daardoor het onderste boven 
worden geworpen. Het zou dus hoog tijd zijn dat het publiek gezond 
verstand de rechtbank spande over zoovele dwaasheden , versierd met den 
ijdelen naam van physiologische en wetenschappelijke onderzoekingen. 
Laat een hypnotiseerend geneesheer aan eene gehypnotiseerd sujet 
vragen wat morgen de koers op de beurs wezen zal , en , zoo hij juist 
raadt, zal ik aan de clairvoyance des laatsten gelooven. 
Ongelukkig is deze beslissende proefneming nooit gelukt. 
Wij beweren gevolgelijk dat de hypnotiseurs niet slimmer zijn dan 
de magnetiseurs , hunne voorouders , en dat de beweerde wonderen 
waarmede zij beproeven ons te verblinden , slechts wetenschappelijke 
plagiaten zijn, die zich onder een griekschen naam verschuilen. 
Tot dusver figuier. 
Wanneer figuier het aan de heeren charcot, bernheim en de verdere 
nieuwere hypnotiseurs kwalijk neemt , dat zij zich steeds van den naam 
van hypnotisme en nooit van dien van dierlijk magnetisme bedienen , 
dan heeft hij stellig ongelijk. De laatste benaming heeft zijn oorsprong 
aan eene verkeerde opvatting te danken. Mesmer ging uit van de 
meening , dat de planeten invloed uitoefenden op het menschelijk lichaam , 
een invloed , dien hij zich niet kon voorstellen dan uitgeoefend door 
tusschenkomst van eene het gansch heelal doordringende stof. Eerst 
dacht hij dat die stof de electriciteit was , maar daarna wendde hij zich 
tot het magnetisme, begon lijders met magneetstaven te strijken, en 
nam bij die lijders zekere zeer vreemde verschijnselen waar. Daarom 
noemde hij de kracht , door dat strijken opgewekt , magnetisme , en 
wel, om het van de bekende magnetische verschijnselen, het door hem 
zoogenaamd » minerale” magnetisme te onderscheiden, » dierlijk mag- 
netisme”. Later bevond hij wel dat dezelfde verschijnselen ook zonder 
aanwending van magneten konden worden opgewekt , maar hij behield 
de eenmaal gebruikte benaming. Het is echter duidelijk dat die be- 
