DE WEDEROPWEKKING VAN HET HYPNOTISME. 
451 
naming verkeerd is ; het eigenlijke magnetisme heeft met het zoogenaamd 
dierlijk magnetisme niets te maken. Zeer zeker is dns de benaming 
van » hypnotisme” — van het grieksch w rvo<r, slaap, — verreweg 
te verkiezen , althans zoolang men niet een nog beteren naam gevonden 
heeft. De toestand, dien men er mede aanduidt, begint in den regel, 
zoo niet altijd , met een stadium van beneveling , slaperigheid en zelfs 
van slaap, terwijl de zoogenaamde magnetische slaap bij voorgezette 
behandeling zelden uitblijft. 
Iets anders is het , wanneer een wetenschappelijk beoefenaar van het 
hypnotisme de experimenten, die sedert mesmer met dat » dierlijk mag- 
netisme” genomen zijn en de daarmede verkregen uitkomsten ignoreert , 
en zich gedraagt alsof de studie der hypnotische verschijnselen eerst 
begonnen is toen de benamingen electro-biologie , neurypnologie en 
hypnotisme in zwang kwamen. Want dierlijk magnetisme en hypnotisme 
zijn — gelijk ik reeds in 1852 overtuigend meen aangetoond te hebben, — 
synoniemen, twee namen voor eene en dezelfde zaak, en de verschijnselen, 
die in vroeger tijd door de zoogenaamde magnetiseurs werden waar- 
genomen, en die, welke thans onder den naam van hypnotische ver- 
schijnselen worden aangekondigd , zijn identisch . — met uitzondering 
van wat men van de wonderen van de zoogenaamde clairvoyance ver- 
haalt. Men moet daarbij wel in ’t oog houden dat , al geraakte het 
dierlijk magnetisme al zeer spoedig in verkeerde handen , die het in 
discrediet brachten , onder hen , die zich er mede bezig hielden , aan- 
vankelijk zich zeer bekwame en vertrouwbare mannen bevonden , en 
dat het niet aangaat de uitkomsten van hun onderzoek , al mogen die 
noodzakelijk aan eene strenge kritiek onderworpen worden, te behandelen 
alsof zij nooit waren verkregen. Overigens zouden die mannen naar 
mijn oordeel tot juister inzicht in het wezen der zaak zijn gekomen , 
indien ook bij hen niet het begrip ingeworteld was geweest, dat men 
hier te cloen had met eene specifieke kracht , uitgaande van den magneti- 
seur , en door zijn wil overgebracht op de te magnetiseeren persoon. 
Figuier erkent, dat de geleerde genootschappen zich steeds vijandig, 
onrechtvaardig en partijdig tegenover het dierlijk magnetisme hebben 
gedragen. En dat is ook mijne meening. Wel hebben zij onderzocht. 
Maar hun onderzoek heeft zich te veel bepaald tot die verschijnselen , 
die het groote publiek het meest verbaasden en ’t meest aantrokken , 
en die juist daarom altijd op den voorgrond werden gesteld. Ik be- 
doel verschijnselen , als de verplaatsing van het zintuig des gezichts 
naar onderscheiden gedeelten van het lichaam , bepaaldelijk naar den 
