452 
DE WEDEROPWEKKING VAN HET HYPNOTISME. 
hartkuil , het vermogen om door ondoorschijnende voorwerpen heen 
te zien (dit vooral) ; de gave om te weten wat op verre afstanden 
geschiedt; de nog verwonderlijker gave van profetie enz. De met zorg 
ingestelde onderzoekingen te dien aanzien leverden altijd negatieve 
uitkomsten, en nu besloot men daaruit dat het gansche dierlijk 
magnetisme een onding was. Het spreekt vanzelf dat het afkeurend 
oordeel , door de hoogste wetenschappelijke lichamen over het dierlijk 
magnetisme geveld , tot gevolg had dat dit meer en meer bij de weten- 
schappelijke wereld in verachting geraakte en in de handen van ge- 
lukzoekers kwam. De meer wetenschappelijke onderzoekers trokken zich 
terug. En welk natuurkenner of geneeskundige van lateren tijd zou zich 
— al ware het dat hij er anders wel neiging toe gevoelde , — hebben 
willen wagen aan nasporingen , die hem in de oogen van het publiek 
op ééne lijn zouden hebben gesteld met de gewone magnetiseurs? 
Of thans het onderzoek naar de verschijnselen van het hypnotisme 
in Frankrijk in goede handen is , en of de weg , die bij dat onderzoek 
wordt ingeslagen uit wetenschappelijk oogpunt de rechte kan genoemd 
worden , durf ik niet beslissen , omdat ik mij te dezen aanzien niet 
op de hoogte heb gehouden. Maar indien hetgeen figuier mededeelt 
van de proefnemingen der heeren bourru en burot als een staaltje 
daarvan mag gelden , dan betwijfel ik dat zeer. Trouwens niemand zal 
geloof slaan aan wat die heeren meenen gezien te hebben , voor hij 
zich persoonlijk en met inachtneming van alle mogelijke voorzorgen 
van de waarheid der medegedeelde feiten heeft overtuigd. Maar dan 
is het ook te wenschen dat de zaak op wetenschappelijke wijze worde 
onderzocht, al was ’t ook maar alleen om het niet altijd ongegronde 
verwijt te ontgaan , dat men van de zaak alleen daarom niet wil weten , 
omdat zij niet past in het raam der hedendaagsche wetenschap. »De 
geleerden durven die verschijnselen niet aan” ; in die bewering ligt 
een groot deel der kracht van goochelaars en bedriegers tegenover 
het publiek. 
Wat de tegenwerpingen betreft, die figuier tot de heeren bourru 
en burot richt , zoo zijn de beide eersten zeker zeer afdoende , indien 
hetgeen de heer figuier daarbij aanneemt gegrond is , — iets , waarvan 
echter in zijn verhaal van de genomen proeven niets blijkt. Zelfs wordt 
bij de proef, door een professor in de physica met opium en een 
kwikzout genomen, uitdrukkelijk verklaard, dat de professor verzweeg 
wat de pakketten inhielden. Maar wat hij in de derde objectie aan- 
neemt: dat van een hypnotiseur, die weet, maar niet zegt, welke 
