6 
WETENSCHAPPELIJK B1JBLY1). 
PHYSIOLOGIE. 
De suikervorming in de lever. — Onze voorstellingen omtrent deze functie der 
lever dreigen ten gevolge der nieuwere onderzoekingen een algeheele verandering te 
ondergaan. Tot kenschetsing van die verandering is het volgend overzicht misschien 
niet ondienstig. Claude bernard ontdekte voor omstreeks dertig jaren , dat de lever 
van allerlei dieren suiker (druivensuiker, glucose) bevat. Verder constateerde hij, dat 
het uit de lever afstroomende bloed rijker aan suiker is, dan het bloed, dat naar de 
lever gaat, dat dus het bloed bij zijn passage door de lever suiker opneemt. En eindelijk 
vond hij, dat tot de normale bestanddeelen der lever behoort een koolhydraat , dierlijk 
amylum of glycogeen genoemd, dat gemakkelijk in suiker kan overgaan. Op den 
grondslag van deze ontdekkingen ontwikkelde zich langzamerhand de leer, dat de lever 
uit verschillende voedingsstoffen (koolhydraten eu eiwitstoffen) glycogeen vormt en dat 
dit glycogeen door een in de lever aanwezig ferment in suiker zou worden omgezet. 
Tegen deze vrij algemeen aangenomen leer rezen echter hoe langer hoe meer bezwaren. 
Men vond in de lever öf in ’t geheel geen suikervormend ferment of zoo weinig en 
zoo zwak werkzaam , dal men er moeielijk een belangrijke rol bij de suikervorming 
aan toeschrijven kon. Verder bleek het, dat het glycogeen in de lever veel bestendiger 
was, dan met de veronderstelde snelle suikervorming daaruit bestaanbaar was, en dat 
het, wanneer hel in het levend lichaam werd omgezet , veel gemakkelijker in melkzuur 
dan in suiker overging. Bovendien leerden de onderzoekingen over de suikervorming 
in de lever onder verschillende omstandigheden, dat ook bij een dagen lang hongerend 
dier suiker in de lever ontstaat, terwijl het glycogeen door honger spoedig uit de 
lever verdwijnt. Ook als de lever geheel vrij is van glycogeen, gaat het hongerende 
dier voort suiker in zijn lever te vormen. Glycogeen kan dus moeielijk het materiaal 
zijn , waaruit suiker ontstaat. 
Nog een belangrijk feit in dezen is het volgende. Als suiker uit andere koolhydraten 
door de werking van fermenten ontstaat, dan is het product in alle tot nog toe bekende 
gevallen fermentsuiker (maltose), een suikersoort die van druivensuiker (glucose) aan- 
merkelijk verschilt. De leversuiker nu heeft alle eigenschappen van glucose . iets wat er 
insgelijks zeer tegen pleit, dat zij door een diastatisch ferment uit glycogeen zou ontslaan. 
Dat de lever suiker vormt, is door de proeven van seegen boven allen twijfel 
verheven. Hij onderzocht bij een groot aantal dieren bij verschillende voedingstoestanden 
het suikergehalte van het naar de lever gaande en van het uit de lever afstroomende 
bloed , en vond , dat het laatste doorgaans bijna tweemaal zooveel suiker bevat als het 
eerste. Kent men nu de hoeveelheid bloed , die in een zekeren tijd door de lever 
stroomt , dan kan men daaruit de hoeveelheid in dien tijd gevormde suiker berekenen. 
Als seegens berekeningen op juiste gegevens berusten, dan zou een hond van 12 
kilogram 200 gram suiker per 24 uur in zijn lever vormen. 
Als materiaal voor die suikervorming komen eiwitstoffen en vetten in aanmerking. 
Seegen tracht dit te bewijzen door proeven, waarbij dieren uitsluitend öf met vleesch 
