8 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
daaraan overtrof dat van hen, die tijdens de laatste epidemie van cholera aan deze 
bezweken. De heer daniel draper, directeur van het meteorologisch observatorium 
in het centrale park der stad , heeft onderzocht of er eene betrekking was tusschen 
die ziekte en de verschillende toestanden van het weer; doch geene reeks van waar- 
nemingen met barometer, thermometer, hygrometer, anemometer en pluviometer 
gaven eenig verband te veronderstellen. Maar toen hij de waarnemingen omtrent het 
ozongehalte der lucht naging, vond hij eene stellige overeenstemming tusschen de 
door de pneumonie veroorzaakte sterfte en de hoeveelheid van het ozon in de lucht. 
Ten aanzien van de wijze, waarop draper de oorzaak van het verschil in het ozon- 
gehalte der lucht uit de scheikundige werking van de indigoblauwe stralen, en de 
verzwakking van die werking door de roode stralen van het zonnespectrum tracht 
te verklaren, verwijzen wij naar het oorspronkelijke. ( La Nature , 10 Juillet 1886, 
p. 94). D. L. 
ANTHROPOLOGIE. 
De aanvang der ijzerperiode. — m. alsberg breekt in een opstel: Die Anfdnge 
der Eisenkultur (Berlin 1886) volkomen met de reeds lang twijfelachlig gewordene 
en toch altijd nog vastgehoudene theorie van de opeenvolging eener steen-, brons- 
en ijzerperiode. Uit de ter onzer kennis gekomen meest primitieve methode van erts- 
behandeling, evenals uit de oorkonden der geschiedenis, blijkt het tegenover de vroeger 
op een zeer beperkt waarnemingsgebied verkregen slotsommen , dat het ijzer vroeger en 
meer algemeen in gebruik is geweest dan het brons. Het in gebruik komen van dit 
laatste kenmerkt niet een toestand vóór den tijd van het ijzer, maar eene in tijd en 
ruimte beperkte episode gedurende de ijzerperiode, eene episode, welke innig samen- 
hangt met den invloed der Phoeniciers. (Humboldt , Oct. 1886 S. 387). d. l. 
VERSCHEIDENHEDEN. 
Galilei. — Eenige schrijvers hebben beweerd, dat de vijandschap der Jezuiten tegen 
GALILEI dagteekende van een brief, door dezen in 1606 aan zijn broeder geschreven , 
in welke hij zich zeer verheugd had getoond over de uitdrijving der Jezuiten uit 
Venetië bij gelegenheid van het interdict van paulus V. Die brief is nog aanwezig, 
maar er is geen enkel blijk van voldoening over het vertrek der Jezuiten in te vinden; 
de brief bevat slechts een verhaal van de verdrijving , met enkele bijzonderheden daarvan. 
Bovendien stemt dat verhaal volkomen overeen met het authentiek bericht van die 
gebeurtenis, door den rector van het professiehuis te Venetië uit Ferrara gezonden 
aan den generaal der orde te Rome. Het is dus, zegt govi, die het voorafgaande 
mededeelt, noodig elders den oorsprong te zoeken van die vijandschap , welke trouwens 
voldoende verklaard wordt door de door galilei beledene leerstellingen, zijne ont- 
dekkingen, zijne groote vriendschap voor paolo sarpi , zijne oppositie tegen de vaders 
scheiner en grassi, zijne overwinning op de philosophie en de brabbeltaal der 
peripatetici, die toen de officieele taal der theologen was. {Revue scientifique 11 Sept. 
1886, pag. 347.) D - L - 
