WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
11 
worpen geworden. Een vierkant staafje eindelijk, gesneden uit een door pletten ver 
kregen nikkelplaat, behield, ook bij verhitting tot omstreeks 260°, nog de helft van 
de daarin opgewekte totale intensiteit. 
3°. Van kobalt. Dit metaal vertoont, bij verhitting van 21,5° tot 321,5°, een aan- 
houdend toenemen van de totale intensiteit, dat, in ’t begin langzaam, voortdurend 
sneller wordt. En, wat zeer opmerkelijk is, het nablijvend magnetisme neemt even- 
zeer aanhoudend toe. Het zou zeker een verdienstelijk werk zijn om het onderzoek 
voor dit metaal tot nog veel hoogere temperatuur uit te strekken , vooral tot het 
smeltpunt daarvan. Bij het smeltpunt van koper houdt , naar men wil , de magnetiseer- 
baarheid van kobalt op. 
4°. Van gehard staal, dat vooraf verhit was tot boven de temperatuur, tot welke 
bet bij de metingen zou worden gebracht. Van een zoo behandeld staafje , dat van 
31,5° tot 336° werd verhit, werd gevonden dat de totale en de voorbijgaande mag- 
netische intensiteiten toenamen met de temperatuur, maar steeds langzamer, terwijl 
daarentegen het nablijvend magnetisme bij hoogere temperaturen voortdurend afnam. 
Dat dit laatste zeer gering was in verhouding tot de totale intensiteit — iets meer 
dan 13 pet. daarvan — bewijst dal de aanvankelijke harding zeer onvolkomen was 
en vermindert daardoor de waarde dezer uitkomsten. 
Hetzelfde is zeker ook het geval met de volgende , al blijven zij desniettemin 
opmerkelijk. Zij zijn: 
a. Wanneer men, gedurende eene temperatuurverhooging de magnetiseerende kracht 
standvastig laat werken, dan verkrijgt men, op een bepaalde hooge temperatuur, alle 
drie de intensiteiten veel hooger , dan wanneer de magnetiseering alleen en voor een 
oogenblik op die temperatuur plaats grijpt. 
INTENSITEITEN: 
Totaal. Voorbijgaand. Nablijvend. 
Magnetiseering op 290° 28.45 23.40 5.05 
ld gedurende de verhitting van 240° tot 290° 35.90 27.80 8.10 
b. Wanneer men, dadelijk na eene magnetiseering op bepaalde hooge temperatuur, 
het staal plotseling af koelt, dan behoudt bet daarbij eene aanmerkelijk grootere 
blijvende intensiteit dan die, verkregen bij eenvoudige magnetiseering op de eind- 
temperatuur. Dit verschil is des te grooter, naarmate de magnetiseerende kracht in 
beide gevallen geringer is in verhouding tot de massa van het te magnetiseren staal. 
Zoo b. v. vertoonde een staafje, na bij 35° door eene magnetiseerende kracht 8,9 te zijn 
bekrachtigd, een nablijvende intensiteit van 21,95 en een van 27,35, toen het bij 
240° door denzelfden stroom en in dezelfde spiraal was gemagnetiseerd en bij die 
temperatuur plotseling uit de spiraal in koud water was gedompeld. Hier vond men 
dus eene aanwinst van bijna 25 pet. Maar die aanwinst bedroeg bijna 85 pet. , toen 
hetzelfde slaafje door eene magnetiseerende kracht van 5,8 veel zwakker gemagne- 
tiseerd was. 
