W E T E N S C H A P P E L IJ K B IJ B L A I). 
NATUURKUNDE. 
Spectrum-projectie. — Alleen hij , die in ’t bezit is van een magneto of dynamo 
en over een toereikende beweegkracht te beschikken heeft om een elektrisch boog- 
licht te kunnen voortbrengen van eenige honderden candles , is in staat om bij het 
onderwijs in de physica kleuren en kleurverschijnselen tot bun recht te doen komen. 
Ongelukkiglijk is een rijkdom als de boven aangeduide nog op verre na het deel 
niel van alle hoogere burgerscholen in ons vaderland en dit zal misschien nog lang 
zoo blijven. Daarom wil ik hier, nu ik door mijn aftreding wel geen kans meer 
hebben zal om mijne proefnemingen dienaangaande tot een beslissenden uitslag te 
brengen , mededeelen welke aanvankelijke uitkomsten ik verkregen heb bij eene 
poging, om aan onze hoogere burgerschool met vijfjarigen cursus, met eenvoudige en 
wel overal bereikbare middelen, een behoorlijk spectrum te projecteeren opeen scherm. 
Ik bezigde daartoe een klein gloeilampje, dat met zes Bunsenelementen reeds een 
voldoend en met zeven een zeer fraai wit licht gaf. Daarvóór werd een diaphragma 
geplaatst, zoo, dat alleen van een ongeveer éón centimeter lang en vrij rechtlijnig 
deel van het k ooi vezelt je , het licht een verder afgeplaatste lens kon treffen. Deze was 
achromatisch, had 5 centimeters middellijn en 13 hoofdbrandpuntsafstand: een der 
voorwerplenzen van een binocle. De afstand van deze tot de koolvezel werd zoo ge- 
kozen , dat zoodra deze in de stroombaan was gebracht en dus gloeide, er een onge- 
veer viermaal vergroot beeld der lichtstreep ontstond op een wit schermpje. Werd 
nu een zwavel koolstofprisma onmiddellijk achter de lens geplaatst en op ongeveer het 
minimum van deviatie gesteld, dan verscheen er op het nu behoorlijk verplaatste 
schermpje een spectrum, dat wel is waar nog geen decimeter lang was, maar waarin 
toch de kleuren door een vijfentwintigtal leerlingen volkomen duidelijk konden worden 
onderscheiden en dat dus veroorloofde om de absorptie door verschillend gekleurde 
3 
