WETENSCHAPPELIJK B IJ BLAD. 
NATUURKUNDE. 
De baroskoop van Amontons. — Al begint ook deze naam langzamerhand uit 
de leerboeken der physica te verdwijnen, toch kent iedereen het werktuigje, waar- 
aan, in den eersten tijd na de uitvinding, die naam algemeen werd gegeven. Een 
looden bolletje, dat, aan den eenen arm van een klein balansje opgehangen, even- 
wicht maakt met een veel grooteren bol of cylinder aan den anderen arm , van 
kurk of dunwandig glas. Onder de klok der luchtpomp geplaatst, levert het bij 
de verdunning der lucht daarin het bewijs voor het feit dat de grondstelling van 
ARCHIMEDES ook voor 1 uchtvormige vloeistoffen doorgaat. Het bewijs: maar slechts 
met behulp van eene redenering, die wel wat omslachtig is voor jonge leerlingen. 
Eene andere inrichting daartoe is de volgende. Een glazen luchtklokje van om- 
streeks 10 centimeters wijd en 16 hoog is van boven verlengd door een glazen 
buis van circa 4 centimeters middellijn en 1 meter hoog. Deze draagt van boven 
een koperen kap , die er afgeschroefd kan worden. Daaraan hangt een spiraal van 
staaldraad, ter dikte van 0,5 m.M. ongeveer, die aan haar ondereinde een dun- 
wandig, behoorlijk gesloten, glazen bolletje draagt van 7 centimeters middellijn of 
nog iets meer. De lengte dier spiraal is zoo gekozen, dat zij, door het gewicht — 
enkele grammen slechts — van het bolletje uitgerekt, dit in de klok doet hangen 
op ongeveer het midden der hoogte daarvan. Plaatst men dit toestelletje op de plaat 
van de waterstraal-luchtpomp , die ik in de laatstvorige aflevering van dit bijblad 
beschreef, en brengt men die in werking, dan ziet men het bolletje dalen: meer dan 
een centimeter, als de verdunning haar maximum heeft bereikt, natuurlijk om, als 
de lucht weer in de klok wordt toegelaten, weder evenveel te rijzen. 
Om hetzelfde met een gewone luchtpomp te kunnen doen moet men in zeer 
gunstige omstandigheden verkeeren , wat aangaat de stevigheid van den vloer en de 
middelen om zijne pomp daaraan onwrikbaar te bevestigen. Het bolletje begint anders 
door de stooten bij het pompen op en neder te dansen , met een voor de aandacht 
der toeschouwers niet bevorderlijke , grillige levendigheid. ln. 
6 
