WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
45 
scheiden, moet men volgens hansen de oplossing met een paar druppels natron 
koken, ten einde het aanwezige vet te verzeepen. Dampt men daarna tot droog 
wordens toe in, zoo kan men met petroleum-aether de gele kleurstof volkomen uit- 
trekken; de groene is daarin geheel onoplosbaar, doch kan, na verwijdering der 
gele, in water opgelost worden ( Arb . d. bot. Inst. Wiïrzb. Bd. 111 p. 123). De gele 
kleurstof kristalliseert in fijne naalden, die bij geringe dikte een gele, bij grootere 
een oranje kleur bezitten. Deze gele kleurstof, die het bladgroen overal begeleidt, 
doch ook in plantendeelen ontstaat, die zich in het donker ontwikkelen, is waar- 
schijnlijk dezelfde als de oranje kleurstof der peenen en der tomaten , en van ver- 
scheidene andere vruchten. Trekt men de kleurstof der peenen uit, zoo verkrijgt 
men, bij voldoende verdunning, eene gele oplossing, waaruit gele en oranje naalden 
van denzelfden vorm kristalliseeren , als die der gele bladgroenkleurstof (l.c. p. 432L 
Het carotine der peenen moet dus als dezelfde stof beschouwd worden als het xan- 
thophyl der bladeren. Arnatjd (zie dit Bijblad 1886 p. 70) houdt deze stof voor een 
koolwaterstof (C 26 H 38 ), anderen voor eene ternaire verbinding (C 18 H 24 0). Reinitzeb, 
onderzocht eene stof, die uit peenen op dezelfde wijze verkregen wordt als de carotine , 
en die met deze nauw verwant schijnt te zijn, doch kleurloos is. Zij wordt hydro- 
carotine genoemd , en voor een cholesterine (C 26 H 44 0) of een daarmede overeen- 
komstige verbinding gehouden ( Sitzungsber . d. k. Akad. d. TFm*. Wien 1886 p. 719). 
d. v. 
Ta basheer. — Onder dezen naam verstaat men afzonderingen van eene door- 
schijnende stof, die van tijd lot tijd in de holle geledingen van bamboesstengels 
gevonden worden , en waaraan de inlandsche artsen van den O. I. Archipel een genezend 
vermogen in gevallen van vergiftiging toeschrijven. Zij hebben de grootte eener erwt 
of zijn kleiner, zijn waterhelder of lichtbruin van kleur , aanvankelijk geleiachtig, doch 
later droog, hard en bros. Zij bestaan uit kiezelzuur in verbinding met kali en be- 
vatten 86.39 pet. kiezelzuur, 4.81 pet. kali, 7.63 pet. water, en verder meestal kalk, 
ijzeroxyde en een weinig organische stof. De wijze, waarop zij ontstaan, is nog niet 
onderzocht, doch de aanvankelijk geleiachtige toestand wijst er op, dat zij uit eene 
oplossing afgescheiden zijn, evenals men ook kunstmatig het kiezelzuur als gelei uit 
zijne oplossing verkrijgen kan. Dr. brandis wijst nu op het feit, dat de geledingen 
van den bamboes somtijds geheel met water gevuld zijn, en vermoedt, dat de 
tabasheer hieruit wordt afgezet, als dit vocht, ten behoeve der verdamping, door 
de omliggende weefsels opgezogen wordt ( Nature , Vol. 35, No. 904 p. 396). 
d. y. 
DIERKUNDE. 
Autotomie. — Naar aanleiding van de kortelings daarover geschreven artikelen, 
bepaaldelijk van dal van l. eredemcq, herinnert de heer paul hallez er aan, 
dat RÉAUMUB, de eerste is geweest, die proeven dienaangaande heeft genomen. Deze 
