56 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
eene voldoende bevolking kon gevoed zijn, beantwoordt hij door er op te wijzen, 
dat Noorwegen in 60 jaren zijne bevolking verdubbeld heeft gezien, en toch nog 
van 1835 — 1875 meer dan 150.000 landverhuizers heeft kunnen leveren. (Humboldt , 
Februari 1887, S. 66). D. L. 
VERSCHEIDENHEDEN. 
Voortplanting van aardschokken. — Tijdens de werkzaamheden, die dienden 
om het lengteverschil te bepalen tusschen Berlijn , Breslau en Koningsbergen , merkte 
men in den avond van den 2 ,len Augustus 1885, om 11 uur ongeveer aan die drie 
plaatsen te gelijk eene merkwaardige beweging op van de bellen der niveau’s. Zij 
duurde 15 minuten, met tusschenpoozen van vijf seconden; te Berlijn week de bel 
2", te Breslau 4", te Koningsbergen 7" af. Eenige dagen later vernam men dat men 
in Turkestan een hevige aardbeving had gevoeld, en wel, in den nacht tusschen 
den 2 deD en 3den Augustns. Dus had de schok in 24 minuten een afstand van 41 
graden doorloopen , zoodat de voortplantingssnelheid meer dan 3 kilometers — 33 minu- 
ten gaans — per seconde bedroeg. 
Onder meerdere dergelijke waarnemingen kunnen wij nog die vermelden, welke 
op het observatorium te Pulkowa — Rusland — zijn gedaan. Gedurende de laatste 
25 jaren werd zoodanige beweging der niveau’s daar tienmaal opgemerkt. Een van 
deze verschijnselen viel samen met een aardbeving op Malta, een met een dergelijk 
natuurverschijnsel in Centraal-Azië en een met aardbevingen in Guatemala. Bij allen 
moet de voortplantingssnelheid 3 a 4 kilometers per seconde hebben bedragen. 
v. d. v. 
Toeneming der bevolking in verschillende landen, vergeleken met Frank- 
rijk. — De eerste volkstelling in Frankrijk, zegt de heer a. chervin, geschiedde 
in 1801. Frankrijk had toen 27,349,003 inwoners. De laatste vijfjarige telling (Mei 
1886) toont aan, dat er nu 38,218,903 zijn. Op die wijze voortgaande, zal de be- 
volking van Frankrijk eerst in het jaar 2000 het dubbele van haar cijfer in 1801 
bereiken. De jaarlijksche vermeerdering der bevolking op elke 1000 inwoners is thans 
in Griekenland 12, in Nederland en Denemarken 10, in Engeland 9 , in Duitschland 
en Belgie 8 , in Oostenrijk , Zweden , Noorwegen en Portugal 7 , in Spanje 3 , in 
Frankrijk 2. In 1843 was de bevolking der steden 24 procent van de geheele be- 
volking van Frankrijk; nu is zij 35 procent. Er zijn tien departementen, die thans 
minder bevolkt zijn dan zij het in 1801 waren. Die treurige resultaten zijn het gevolg 
van het geringe geboortecijfer, en dit wordt veroorzaakt door de onvruchtbaarheid 
der huwelijken , wier cijfer overigens steeds toeneemt. Daarin is voor Frankrijk in 
de toekomst een groot gevaar gelegen. (Revue Scientifique 12 Fevr. 1887 pag. 221). 
D. L. 
