58 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
Men kan ook staafjes van dezelfde stof, maar van verschillende afmetingen , met 
elkander vergelijken en vindt dan, dat als zij gelijkvormig zijn — dit woord in 
mathematischen zin genomen — er geen intensiteitsverschil waar te nemen is; 
terwijl dit wel het geval is, als beide öf alleen in dikte, öf alleen in lengte eenig- 
zins aanmerkelijk verschillen. 
De methode is gevoelig genoeg om het verschil in geleidingsvermogen van hout 
in richtingen, evenwijdig met en loodrecht op die der vezelen, duidelijk waarneem- 
baar te maken. Zelfs kan men , na eens den invloed der afmetingen te hebben ge- 
vonden — hesehüs geeft de uitkomst van zijne proefnemingen dienaangaande — 
de verhouding dier geleidingsvermogens althans benaderend numerisch bepalen, door 
te onderzoeken welke afmetingen men aan staafjes van hetzelfde hout , waarin de 
voortplanting in het eene in de eene en in het andere in de andere richting ge- 
schiedt, geven moet om uit den klankbodem tonen van dezelfde sterkte te ver- 
krijgen door beide. 
Tot zoover hesehus. Het is bekend , dat wanneer men op zulk een klankbodem 
een glazen buis van drie centimeters of meer middellijn bevestigt en die met water 
vult, de toon van de trillende stemvork duidelijk hoorbaar wordt, zoodra men een 
aan haren steel geschroefd voetje van hard hout met het water in aanraking brengt, 
al is de buis ook meer dan een meter lang. Het is hierbij echter zeer mogelijk, dat 
de voortplanting der trillingen voornamelijk , zoo niet bijna uitsluitend , door het 
glas geschiedt. Men zou dit kunnen onderzoeken, door in plaats van glas, gevulca- 
niseerde caoutchouc voor die buis te nemen. Bleek het dan hierbij , dat het water 
een belangrijk aandeel had aan de voortplanting, dan zou men op dezelfde wijze, 
als die hesehus voor de vaste stoffen aangeeft, ook het geleidingsvermogen van 
verschillende vloeistoffen voor geluidstrillingen kunnen onderzoeken. LN. 
De beweging van de trilplaat in den telefoon. — Door den heer meecadier 
was reeds vroeger aangetoond , dat de trilplaat van den telefoon twee soorten van 
beweging maakt, die gelijktijdig bestaan blijven. In de eerste plaats de bewegingen, 
die onafhankelijk zijn van den vorm van die plaat, de zuivere resonnantie-bewe- 
gingen; deze zijn het waardoor die plaat alle tonen kan teruggeved. In de tweede 
plaats de bewegingen van de plaat als een geheel, die overeenkomen met haren 
grondtoon en de harmonische boventonen van deze; zij zijn afhankelijk van den vorm, 
de samenstelling en de veerkracht van de plaat. Met het oog op het overbrengen 
van muziek en van het gesproken woord werken zij nadeelig; daar toch die eigen 
tonen slechts zeer toevallig samenvallen met die, welke de instrumenten of de stem 
voortbrengen, bederven zij den klank er van. 
Om nu het bestaan van beiderlei soorten van beweging buiten allen twijfel te 
stellen, heeft de heer mebcadiek een middel uitgedacht om naar willekeur deze of 
gene soort de overhand ie geven. Daartoe laat hij de trilplaat, in plaats dat die, 
als naar gewoonte, langs den rand is ingesloten, rusten op drie punten van den 
omtrek, die bij een cirkelvormige plaat de lijn der knoopen van zijn eersten har- 
