WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
59 
monischen boventoon vormt. In dat geval hebben de transversale bewegingen dermate 
de overhand, dat de telefoon van alle door eenig muziekinstrument voortgebrachte 
lonen slechts éénen krachtig teruggeeft , en wel den eersten harmonischen boven- 
toon van de trilplaat. Hij is dus een ware wonotelefoon. 
Wil men, omgekeerd, de moleculaire resonnantie-bewegingen de overhand geven, — wil 
men van het instrument een waren pantelefoon maken — , dan is daartoe niets meer 
noodig dan dat men met de vingers eenige punten van de plaat aanraakt of, 
liever nog, dat men het oor stevig aandrukt tegen zijn midden. De telefoon geeft 
dan alle tonen , de eerste harmonische boventoon daaronder begrepen , even sterk 
terug. ( Acad . des Sciences de Paris. Séance du 4 avril 1887). v. n. v. 
SCHEIKUNDE. 
Gekristalliseerde stoffen uit eene sodafabriek. — c. rammelsberg geeft 
{Journ. für prakt. Chem. Neue Folge 35 , 97) eene beschrijving van een aantal 
gekristalliseerde stoffen , die in eene sodafabriek volgens leblanc te Schönebeck 
waren gevormd. Fraai gekristalliseerd ijzerglans en magneetijzersteen werden in den 
sulphaatoven gevonden; zij waren waarschijnlijk door ontleding van gasvormig 
ferrichloride door waterdamp ontstaan. Groene kristallen van een trisilikaat van 
aluminium en calcium vermengd met calciumsulphide waren door de werking van 
kiezelzuur en aluinaarde op de ruwe soda gevormd ; hiermede isomorphe zouten 
werden meer dan eens in hoogovenslakken gezien. Witte naald- of vedervormige 
kristallen van calciumsilikaat Ca 3 Si 2 0 7 werden in blaasvormige holten in de verhitte 
ruwe soda gevormd. Niet het minst merkwaardig waren witte oktaëdrische kris- 
tallen , die aan de lucht spoedig tot een wit poeder uiteenvielen en die waarschijn- 
lijk eerst uit zuiver calciumhydroxyde hebben bestaan. Verder wordt nog over kris- 
tallen van glauberiet Na 2 S0 4 + CaS0 4 , van gay-lussiet Na 2 C0 3 + CaC0 3 + 5aq (hiervan 
hadden zich zeer zuivere kristallen gevormd aan den bodem van ijzeren buizen , waar- 
door de geklaarde loog naar de pannen werd gevoerd , en aan den kant van een 
pan, die aan afkoeling blootgesteld was), van silikocarbonaten van natrium, calcium 
en aluminium (de samenstelling van het geheele mengsel beantwoordt aan de formule 
Nai 8 Ca 6 Al 4 (CSi) 21 0 63 -f- 30aq ; de kristallen vormen zich vooral in de vaten, waarin 
de loog geklaard wordt) en van gele en roode oktaëdrische kristallen , die hoofd- 
zakelijk uil natriumfluoride en natriumphosphaat bestaan en 1,2 pet. a 1,3 pet. vana- 
dienzuur bevatten. D. v. c. 
Ontleding van aethers. — De omstandigheden, waaronder de ontleding van 
samengestelde aethers plaats heeft, worden in den laatsten tijd uit zeer onderscheiden 
oogpunt onderzocht. 
Wilh. ostwald ( Journ . prakt. Chem. Neue Folge 35, 112) herhaalde de proeven 
van REICHER aangaande de snelheid der verzeeping van aethylacetaat door kalium- 
en natriumhydroxyde en voegde daarbij nieuwe bepalingen omtrent eene dergelijke 
