WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
69 
Prikkelbare stempels. — De stempels van Martynia en Mlmulus , tot welk 
laatste geslacht het Muskuskruid (M. moschatus ) en eenige andere sierplanten be- 
lmoren , bestaan uit twee slippen , die onderling van gelijken vorm en tegenover el- 
kander geplaatst zijn. Raakt men de binnenzijde van deze slippen even, b.v. met 
een naald aan, zoo ziet men ze zich vrij snel naar elkander toe bewegen, tot ze 
over hare geheele binnenvlakte elkander aanraken. Het is duidelijk, dat zij op deze 
wijze het stuifmeel , dat insecten op hare kleverige oppervlakte brengen , als het ware 
vangen. v 
Raakt men voorzichtig slechts ééne slip aan, zoo gaat toch de andere zich ook 
bewegen. Houdt men de ééne slip zóó vast, dat zij niet tegen de andere aan kan 
komen, en prikkelt men haar dan, zoo beweegt zich de andere toch. De prikkel 
wordt dus van de eene slip naar de andere geleid. Het weefsel van beide slippen 
bestaat uit smalle cellen , tusschen welke groote luchtruimten liggen en wier proto- 
plasten , evenals elders, door fijne kanalen door de celwanden heen samenhangen. 
Daarenboven wordt elke slip in haar midden doorloopen door een vaatbundel. 
Uit de onderzoekingen van darwin over insectenetende planten weet men , dat 
de prikkels in de bladeren van Drosera van de eene plaats naar de andere niet 
langs de vaatbundels , maar door htt celweefsel geleid worden. F. w. oliver door- 
sneed nu voorzichtig de vaatbundels in de stempels van Martynia en Mimulus , 
en vond, dat hierdoor de geleiding van den prikkel evenmin belemmerd werd als 
bij Drosera. Ook hier vindt de geleiding dus in het parenchym , van cel tot cel, 
en wellicht door bemiddeling van de rechtstreeksche verbindingen der protoplasten 
plaats ( Berichte d. d. bot. Gesellsch. V, Heft 4 p. 162). d. v. 
dierkunde. 
De beweegkracht der walvisschen. — Een Edinburgsch ontleedkundige, Sir 
william turner, die zich vooral met de natuurlijke historie der Cetaceeën bezig 
houdt, heeft hiervan met een aanzienlijken scheepsbouwer, den heer john hen- 
derson, eene studie gemaakt. Daaruit zou blijken, dat een walvisch van 24 voet 
lengte, 74 tons wegende, en met een staart van 20 voet hoogte (breedte?), twaalf 
knoopen in ’t uur, d. i. meer dan 22 kilometer kan afleggen. De hierbij ontwikkelde 
beweegkracht zou gelijkstaan met 145 stoom-paardekrachten. (La Nature , 2 Avril 
1887, pag. 287). • d. l. 
PHYSIOLOGIE. 
De werking der lever op vergiften. — Reeds lang is het bekend, dat het voor 
vele vergiften niet onverschillig is, op welke wijze en langs welken weg zij in het 
lichaam worden gebracht. Het zuid-amerikaansche pijlgif curare werkt van de maag 
uit veel zwakker, dan wanneer het onder de huid of direct in het bloed wordt ge- 
bracht. Om een bepaalde morphinewerking te verkrijgen, zal men bij onderhuidsche 
