70 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
inspuiting met een kleinere dosis kunnen volstaan, dan wanneer men het middel op 
de gewone wijze door den mond laat innemen. Deze zwakkere werking van de maag 
uit laat zich voor een deel daardoor verklaren, dat dan de stof langzamerhand in 
het bloed wordt opgenomen en naar dezelfde mate weer door de nieren afgescheiden, 
zoodat het niet tot ophooping van eenigszins grootere hoeveelheden in het bloed 
komt. Bij het inspuiten daarentegen van de stof onder de huid of direct in een 
bloedvat komt zij binnen veel korteren tijd in het bloed, zoodat het bloed op een 
gegeven oogenblik veel meer van de werkzame stof bevat. 
Het schijnt nu echter, dat bij de verklaring van het genoemde verschijnsel nog een 
andere gewichtige omstandigheid in aanmerking moet worden genomen. Reeds in 
1880 toonde heger aan ( Comptes rend. XC. 1226), dat de lever meer dan eenig 
ander orgaan het vermogen bezit om de in het er door stroomende bloed aanwezige 
alkaloïden terug te houden, zoodat het bloed , dat uit de lever komt, minder van het 
alkaloïde (nicotine, chinine, morphine, strychnine) bevat dan het toegevoerde bloed. 
Victor jacques ( Essai sur la localisation des alcaloïdes dans le foie. Bruxelles 
1880) vond, dat dezelfde dosis van een alkaloïde , die in de vena jugularis ingespoten 
het dier doodt, niet doodelijk werkt als zij in een mesenteriaalvene wordt ingespoten 
In het laatste geval moet het vergif de lever passeeren, voordat het in de algemeene 
circulatie komt, in het eerste geval niet. Nu onlangs heeft roger ( Action du foie 
sur les poisons. Thèse. Paris 1887) deze zaak op nieuw onderzocht en de vroegere 
ervaringen bevestigd en uitgebreid. Bij konijnen bepaalde hij van verschillende ver- 
giften de doodelijke dosis per kilo lichaamsgewicht, als de inspuiting geschiedde in 
een oorvene, en daarna de doodelijke dosis, als het vergif in een darmvene werd in- 
gespoten. In het laatste geval bleek gemiddeld een tweemaal grootere dosis noodig 
te zijn. Dit wees er dus op, dat de lever van dergelijke vergiften een gedeelte terug- 
houdt of onschadelijk maakt. Roger onderzocht morphine, nicotine, strychnine, ve- 
ratrine, curare, atropine, rottingsbasen (ptomaïnen), peptonen , ammoniumcarbonaat, 
ammoniumlactaat , gal en urine, en vond voor al deze stoffen den gestelden regel 
bevestigd. Op welke wijze nu de lever deze vergiften onschadelijk maakt, is daar- 
mede natuurlijk niet uitgemaakt. Zij kunnen worden teruggehouden of omgezet. (Het 
laatste geschiedt vrij zeker met de genoemde ammoniumzouten , waarvan wij van 
elders weten, dat zij door de lever in ureum worden omgezet). Door deze experi- 
menten is dus een eerste schrede gedaan op een geheel nieuw veld van onderzoek 
naar een zeer gewichtige verrichting van de lever. d. h. 
Samenhang der lichaamstemperatuur met zenuw-opwekking. — Volgens mosso. 
oefenen de zenuwen een veel sterkeren invloed op de lichaamstemperatuur uit dan 
de spieren. Zoo veroorzaakt sterke zenuwopwekking eene verhooging van 0,5 tol 2° 
van de temperatuur des endeldarms bij den hond, en datzelfde is bij menschen het 
geval. Er kan ook pijn door ontstaan. Als een hond na lange inspanning uitrust, 
zinkt zijne temperatuur beneden den normalen graad , ofschoon de spierwerking zeer 
