JAN RUDOLPH DEIMAN. 
17 
Men kan zich de proef gemakkelijk voorstellen , indien men weet , 
dat waterdamp werd gevoerd door eene buis , welke in het midden 
door een kolenvuur gloeiend werd gehouden , zoodat de van zuurstof be- 
loofde lucht gemakkelijk de niet luchtdichte huis kon binnendringen. 
Priestley stond niet alleen in den strijd , maar werd ijverig ter 
zijde gestaan door vele en bekwame scheikundigen als : wiegleb , wurzer, 
girtanner en meer anderen. Aan alle tegenwerpingen bood deiman niet 
alleen het hoofd , maar hij dwong zijne tegenstanders ten slotte ook , 
door eene waarlijk hoogst verdienstelijke proef, zich aan zijne zijde 
te scharen. 
Met een door hem zelven uitgedachten toestel bewees hij , dat men , 
hij eene bepaalde inrichting van het apparaat, water door gloeiende 
buizen voerende, naar verkiezing ieder gas uit water kon verkrij- 
gen zoodra de huis daar , waar zij verhit werd , niet luchtdicht was , 
terwijl bij volkomen hermetische sluiting het verschijnsel onmiddellijk 
ophield. 
In de uiteenzetting van de scheikundige proeven hen ik eenigszins 
uitvoerig geweest , doch achtte mij daartoe verplicht , omdat , naar het 
mij voorkomt , deiman niet weinig heeft bijgedragen om het anti- 
phlogistische leerstelsel te volmaken. Men zou mij echter van on- 
volledigheid kunnen beschuldigen , indien ik van hem slechts vermeldde , 
hetgeen hij op scheikundig gebied heeft voortgebracht , terwijl hij even- 
zeer als geneesheer en wijsgeer de bewijzen heeft nagelaten van zijne 
veelomvattende kennis en echt wetenschappelijken zin. 
Behalve zijne dissertatie : De indicatione vituli generatim , waarmede 
hij te Halle tot doctor promoveerde, maakte hij zich verdienstelijk 
met zijne verhandeling : Geneeskundige proeven en waarnemingen omtrent 
de goede uitwerking der electriciteit in verschillende ziekten. Later beant- 
woordde hij met paets van troostwijk de met goud bekroonde prijs- 
vraag, uitgeschreven door hef Bat. Gen. van Proefondervindelijke 
Wijsbegeerte te Rotterdam, getiteld: Welken invloed heeft de natuurlijke 
electriciteit en derzelver verdeeling in de dampkring op gezonde en zieke 
lichamen ? 
Met den bekenden Amsterdamschen geneesheer p. j. michel schreef 
hij eene verhandeling aangaande de voor- en nadeelen van den koorts- 
bast in de verschillende soorten van tusschenpoozende koortsen , waar- 
voor zij door de » Maatschappij van Geneeskunde” te Parijs bekroond 
en tevens tot correspondeerende leden benoemd werden. Als ijverig 
voorstander der koepok-inenting is deiman niet minder te waardeeren ; 
2 
