34 
NOG EENS: CHEMISCHE STOVEN. 
betering aan de chemische stoven heb ik niets vernomen en in mijne 
omgeving, dit woord in ruimen zin genomen, zie ik nog altijd vuur- 
stoofjes in eere houden. In eere, die voor het minst hoofdpijn ver- 
oorzakende voortbrengers van het giftige kooloxydegas ! 
Van waar die weinige aandacht voor de geheel onschadelijke kamer- 
stoven? Naast de moeielijkheid , waarmede elke nieuwigheid in den 
aan vang te worstelen heeft, enkel omdat het een nieuwigheid is, 
lijdt zulk een stoof nog aan een euvel , dat haar alleen eigen is. Aan 
twee , zou men misschien kunnen zeggen. Ten eerste vereischt zulk 
eene van gewone grootte om te kunnen worden verwarmd, öf een 
opzettelijk daartoe vervaardigde kookpan , öf een vrij groote van ge- 
wonen vorm. En vervolgens — ik heb zoo iets bijgewoond — ver- 
gist men zich zoo lichtelijk in den tijd , dien de stoof noodig heeft 
met het kokend water in aanraking te blijven. Den oningewijde is ’t 
bijna onmogelijk zich voor te stellen, dat als die aanraking enkele 
minuten heeft geduurd, »het ding nog niet heet genoeg” kan zijn. 
Toch, als niet al het zout daarin gesmolten is — en tot die smel- 
ting is niet enkel warmte , maar ook tijd noodig — dan hoe grooter 
het ongesmolten deel, des te kleiner de tijd van het warm blijven! 
Zouden niet alle bezwaren opgeheven zijn, als men de stoof niet 
in water behoefde te dompelen , maar rechtstreeks boven een petro- 
leum- of gasvlam kon verwarmen? Ik geloof ja. Dan zou evenwel 
een middel onmisbaar zijn om den graad van verhitting der stoof elk 
oogenblik te kunnen nagaan. Een thermometer dus ? Deze zou , om 
volkomen voldoende te wezen, al zeer klein kunnen zijn en min 
kostbaar kunnen worden ingericht. Maar toch, men zou op deze wijze 
genoodzaakt zijn allicht een vijftien minuten lang of nog langer dien 
van tijd tot tijd waar te nemen. Welk een last! Wat zouden voor 
menigeen die vijftien minuten lang duren ! 
Iets anders dus , dat geene gezette waarneming vereischt , maar 
slechts een heel klein weinig »open oor houden” van iemand, die 
des noods in een belendend vertrek zich ophouden kan. Ik meen dit 
te hebben gevonden in het gebruik der zoogenaamde lichtsmeltbare 
metaalmengsels. Het is aan iederen physicus bekend dat men uit me- 
talen , waarvan het gemakkelijkst smeltbare toch nog een smeltpunt 
van meer dan 200° C. heeft, mengsels kan zamenstellen die op een 
veel lagere temperatuur reeds vloeibaar worden. Zoo b. v. dat van 
wood , bestaande uit 4 gewichtsdeelen bismuth , 2 lood , 1 tin en 1 
cadmium , dat reeds bij 7 0° smelt , of het veel oudere van rosé , dat 
