46 
DE INKTVISSCHEN EN HET SPROOKJE VAN DEN KRAKEN. 
hugo door een te letterlijke opvatting van dezen naam er toe ge- 
komen, in zijne Travailleurs de la Mer den gewonen acht. voet 
(Octopus vulgaris) een leegen zak te noemen. De Ocfopws-soorten toch 
hebben een zoogenaamden nekband , die aan de rugzijde de scheiding 
tusschen kop en romp onduidelijk maakt ; zij gelijken dus eigenlijk veel 
minder dan de pijlinktvisschen op peperhuisjes. 
Tusschen den mantel en den daardoor bedekten ingewandzak blijft 
aan de buikzijde een ruimte over — de mantelholte of kieuw- 
holte — , waarin zich de ademhalingsorganen bevinden. Deze 
worden bij de eigenlijke inktvisschen vertegenwoordigd door twee, bij 
Nautilus door vier kieuwen van vedervormige gedaante. 
Als de bovenrand van den mantel zich van den ingewandzak ver- 
wijdert , dringt het water in de man- 
telholte door. Het omspoelt de kieu- 
wen , doch kan , daar de mantelope- 
ning zich onmiddellijk na de inademing 
gesloten heeft , niet meer door deze 
verwijderd worden. Voor de uitademing 
dient een orgaan , dat wegens zijn vorm 
trechter wordt genoemd , en welks 
hals boven de mantelopening uitsteekt , 
terwijl de onderste trechteropening in 
de mantelholte gelegen is. 
Voor de uitademing wordt een nauw- 
keurige aansluiting van de binnenste 
oppervlakte van den mantel aan de 
buitenste oppervlakte van den trechter 
en van den ingewandzak vereischt. Om 
deze te bevorderen worden aan de 
binnenste oppervlakte van den mantel 
bij vele soorten twee knobbels gevon- 
den , die in groeven van den trechter 
passen. Door deze inrichting wordt belet, dat de drukking van ’t 
water , hetwelk door de samentrekking der mantelspieren naar buiten 
wordt gestuwd , verschuiving van de wanden der kieuwholte veroorzaakt. 
Bij Octopus wordt hetzelfde doel bereikt door den overlangs gerichten 
vleezigen band , die den trechter met den mantel verbindt. Bovendien 
is bij sommige soorten in den hals van den trechter een klepje aan- 
wezig , dat zich niet verzet tegen het uit werpen van het uit de mantel- 
Fig. 5: — Het mannetje van 
den Papiernautilus (. drgonaula 
argo Lam.), iets kleiner dan de ware 
grootte, van de linkerzijde gezien. — 
a. Trechter. — 1 , 2 , 3 , 4 , De vier 
armen van de rechterzijde. — ]/, 
2' , 3', 4'. De vier armen van de lin- 
kerzijde. — De hectocotylus (p. 91) 
is nog besloten in een op een steeltje 
rustenden zak (3'). Zie ook de fig. 11 
op p. 90. 
