52 
DE INKTVISSCHEN EN HET SPROOKJE YAN DEN KRAKEN. 
woordigers der beide genoemde klassen zijn bovendien alle drie centra 
in ’t voorste gedeelte van ’t lichaam (in den kop) , op korten afstand 
van elkander , gelegen. Bij de koppootigen worden zij door ’t kopkraak- 
been omgeven. Dit harde deel gelijkt dns door zijne verrichtingen op 
den schedel der lagere gewervelde dieren , ofschoon het daarmede , 
wegens de wijze waarop het zich vormt, niet op één lijn gesteld mag 
worden. Toch blijkt ook hieruit de hooge trap van ontwikkeling , die 
door de inktvisschen bereikt is. 
Niet minder getuigen hiervan de bouw en de verrichtingen der zoo- 
even genoemde centrale deelen De her sengangliën zenden zenuwen 
aan de zintuigen. In afzonderlijke holten van het onderste gedeelte 
van het kopkraakbeen komen de beide gehoororganen voor; deze 
bestaan ieder uit een met vocht gevuld zakje , dat een gehoorsteentje 
bevat. Bovendien vindt men aan weerskanten van den kop achter de 
oogen twee kleine groefjes, bekleed met een trilhaar-epithelium , waarin 
vele zenuwvezels eindigen , en die als reukorganen aan gemerkt wor- 
den. De hersengangliën zijn boven den slokdarm gelegen ; hunne split- 
sing in eenige achter elkander geplaatste lobben wijst op verdeeling 
van arbeid ; terwijl de rudimentaire windingen , die op de achterste 
dezer lobben voorkomen , ons herinneren aan de windingen van de op- 
pervlakte der hersenen bij de hoogst ontwikkelde gewervelde dieren. 
De beide andere centrale deelen van het zenuwstelsel zijn onder den 
slokdarm gelegen , en met de hersengangliën door strengen vereenigd , 
zoodat een zoogenaamde slokdarmring ontstaat. Van deze beide paren 
zenuwknoopen is nog één paar , nl. de voetgangliën, voor de animale 
levensverrichtingen bestemd , daar van hier de zenuwen uitgaan , die 
zich naar den trechter en naar de armen begeven. Immers deze organen 
dienen tot voortbeweging , en vervangen den voet der buikpootigen en 
plaatkieuwigen. De voedingsorganen eindelijk ontvangen zenuwen van 
de ingewandsgangliën. 
Van de organen, die eerst na het openen van het dier zichtbaar 
zijn, moet bovendien nog genoemd worden de zoogenaamde tong, 
die in de sterk gespierde voorste afdeeling van het spijskanaal (in het 
slokdarmhoofd) voorkomt. Aan hare oppervlakte is zij, evenals 
bij de slakken, met een groot aantal hoornachtige tandjes bezet, die 
bij Sepia en Loliga op zeven , bij andere cephalopoden op negen , bij 
Nautilus op dertien overlangsche rijen geplaatst zijn. Gezamenlijk vor- 
men deze tandjes de zoogenaamde wrijfplaat {raduld) , waarvan het 
dier zich als een rasp bedient om zijne prooi te ontvleezen. 
