DE INKTVISSCHEK EN HET SPROOKJE VAN DEN KRAKEN. 
53 
De inktzak, waaraan de inktvisschen hun naam ontleenen , en 
die bij alle cephalopoden met uitzondering van Nautilus voorkomt, 
komt dicht bij de achterste opening van den trechter in de mantel- 
holte uit. De meestal koolzwarte of bruine inhoud van dit orgaan 
wordt , zoodra het dier het wenscht , tegelijk met het water , dat voor 
de ademhaling gediend heeft , door den trechter uitgespoten. Een kleine 
hoeveelheid van dit bruinachtige of zwarte vocht is voldoende om het 
water in de onmiddellijke nabijheid van het dier ondoorzichtig te 
maken. (Eén deel van het gedroogde sap geeft met meer dan 1000 # 
deelen water een troebele vloeistof.) Op deze wijze kan de als ’t ware 
in een wolk gehulde inktvisch zich aan de vervolgingen zijner vijanden 
onttrekken. Aan de schilders in waterverwen is de gedroogde inhoud 
van den inktzak van verschillende cephalopoden (vooral van de Eledone 
moschata der Middellandsche zee) onder den naam van Sepia bekend. 
Daar het sap licht tot bederf overgaat, wordt de inktzak onmiddellijk 
na het dooden van ’t dier er uit genomen , en schielijk aan de lucht 
of in den rook gedroogd. In gedroogden toestand is het sepia glanzig 
donkerbruin , bijna zwart ; door water wordt het niet opgelost , maar 
eenvoudig fijn verdeeld. Dit fijne poeder blijft lang in ’t water zwe- 
ven , vóór het bezinkt. Boven den zoogenaamden Oost-Indischen inkt (die 
van de een of andere zwartsel-soort , met lijm- of gomoplossing aan- 
gemengd, bereid wordt) verdient het sepia de voorkeur, omdat het 
minder schielijk droogt, en gemakkelijker van ’t papier afgewischt 
kan worden. 
Door de trechteropening worden , behalve het ademhalingswater en 
het afscheidingsproduct van den inktzak , ook nog de urine , de drek 
en de voortplantingsstoffen uitgedreven. Het spijskanaal volgt bij de 
koppootigen een soortgelijken weg als bij de slakken. Nadat het in 
het achterste gedeelte van de lichaamsholte doorgedrongen is, buigt 
het zich naar voren om , zoodat de aarsopening op betrekkelijk kleinen 
afstand van den mond en de mantelholte uitkomt. Wanneer victor 
hugo in zijne » Travailleurs de la Mer ” van den Octopus zegt: 
» Elle a un seul orifice , au centre de son rayonnement. Cet hiatus 
unique, est-ce 1’anus? est-ce la bouche? C’est les deux.” 
»La même ouverture fait les deux fonctions. L’entrée est l’issue.” 
spreekt hij, bedrogen door den naam »polyp,” niet van een koppootig 
weekdier, maar van een Hydra (fig. 1) of van een koraaldier. Ook wanneer 
hij zegt: »Elle n’a pas de sang, elle n’a pas de chair. Elle est flasque. 
II n’y a rien dedans. C’est une peau. On peut retourner ses huit 
