70 
DE NATUURWETENSCHAPPEN 
vaardigde stoombooten tot haar beschikking. In Engeland daarentegen 
worden van tijd tot tijd commissies benoemd om de kusten te bezoeken 
en met de visscherlieden te spreken. »Eens was ik voorzitter van zulk 
eene koninklijke commissie”, zeide de spreker, »en was ik in de ge- 
legenheid te vernemen , hoezeer de berichten van visscherlieden , die 
slechts met een klein gebied goed bekend zijn , elkander tegenspreken. 
Aan de natuur stelt men in Amerika de vragen en niet aan de vis- 
schers”. De regeering van het geheele land besteedt daar jaarlijks onge- 
veer 480,000 gld. aan deze zaak ; afzonderlijke staten geven er bovendien 
ongeveer 240,000 gld. voor uit. Rijke vruchten heeft dit stelsel reeds 
opgeleverd ; binnenlandsche stroomende wateren en rivieren zijn voor- 
raadschuren van de beste en meest geschikte soorten van visschen 
geworden. De visscherij is voor Engeland niet minder van belang 
dan voor Amerika ; toch wordt er nog zoo weinig voor gedaan. 
Wel heeft men in Engeland enkele tochten ondersteund, waarbij 
de natuurwetenschap veel voordeel gevonden heeft, niet het minst, 
daar zij aan onderzoekers als edward porbes , darwin , hooker , 
huxley , wyville Thomson è. a. eene uitmuntende leerschool verschaften. 
Veel ongunstiger is het oordeel van den voorzitter van de British 
Association omtrent den toestand van het onderwijs in de natuurweten- 
schappen bij de verschillende takken van onderwijs. Men begint in 
Engeland pas de waarheid in te zien van washington’s afscheidswoorden 
aan zijne landgenooten : » inrichtingen , waardoor kennis in eenen ruimen 
zin algemeen wordt verbreid , moeten als eene zaak van het hoogste 
gewicht worden beschouwd.” Het lager volksonderwijs werd eerst in 
1870 door het Parlement geregeld. Omtrent het middelbaar onderwijs 
is de zinsnede van 1873 uit het verslag van de commissie , waarvan de 
graaf von devonshire voorzitter was, nog geldig: » bedenkt men , hoe 
zeer het groote gewicht van de natuurwetenschappen voor de stoffelijke 
belangen des lands voortdurend toeneemt , dan moet het als eene volks- 
ramp worden beschouwd , dat zij nog altijd buitengesloten zijn uit het 
onderwijs der hoogere en middelste klassen.” 
Er zijn uitzonderingen Op den regel , maar de toestand is over het 
algemeen treurig. De commissie , die verleden jaar een verslag uitbracht , 
kon slechts drie scholen noemen , waarin het onderwijs in de natuur- 
wetenschappen naar den eisch gegeven werd. Engeland loopt groot 
gevaar als industriëel land spoedig achter te staan bij andere landen, 
die hard vooruitgaan , wanneer in den gebrekkigen toestand geen ver- 
betering wordt gebracht. Enkele groote steden , vooral Manchester , 
