IN GROOT-BRITANNIE EN IERLAND. 
71 
Bradford , Huddersfield en Birmingham doen dit reeds. Het onderwijs 
op de lagere scholen is tegenwoordig beter dan dat op de middelbare 
scholen. Waar deze veranderd zijn, wordt er toch geen toezicht van 
staatswege op nitgeoefend. Uit een verslag, hetwelk korten tijd ge- 
leden verscheen , blijkt het , hoe treurig het op de meeste scholen ge- 
steld is. Terwijl 12 a 16 uren in de week aan de klassieke talen gewijd 
zijn, acht men 2 a 3 uur ruimschoots voldoende voor het onderwijs 
in de natuurkennis. 
In 1884 heeft professor iiuxley een lessenplan voor deze scholen 
voorgesteld. Hij vroeg van de veertig uren , die voor school- en huis- 
werk bestemd zijn , tien voor nieuwe talen en geschiedenis , acht voor 
reken- en meetkunde, zes voor natuurkennis en twee voor aardrijks- 
kunde , zoodat veertien uren voor de oude talen beschikbaar bleven. 
Zulk een lessenplan kan echter niet voor alle scholen van de gemid- 
delde klassen geldig zijn. Sommigen zullen altijd als gymnasiën dienst 
moeten doen ; bij de inrichting der andere scholen moet men echter 
de begeerte laten varen om de gymnasiën na te apen. Wanneer men 
den eisch stelt, dat het onderwijs zich schikken zal naar den geest 
des tijds, dan wordt hiermede de vraag niet gesteld: natuurkennis 
of kennis der oude talen ? , want voor eene goede opvoeding zijn beiden 
onmisbaar. De beoefening der oude talen , waardoor nog sluimerende 
vermogens worden gewekt , moet bij de opvoeding voorafgaan , doch 
heeft daartoe het monopolie niet. 
Willen de bestaande scholen haar stelsel van onderwijs niet wijzigen 
naar de behoeften des tijds , dan moeten nieuwe daarnaast worden 
opgericht ; immers huxley sprak een waar woord , toen hij zeide , 
»dat wij onze kinderen in den tijd, waarin alomme het geschut wordt 
gebruikt, den strijd niet mogen laten aanvaarden alleen met het zwaard 
en het schild van de oude zwaardvechters gewapend.” Men oppert 
het bezwaar , dat het onderwijs in de natuurkennis alleen het geheugen 
op de proef stelt door de opeenhooping van feiten , maar zij , die dit 
beweren , kennen de zaak niet , waarover zij spreken. Ongetwijfeld be- 
staan er onwetende of half-ontwikkelde onderwijzers , voor wie de 
wetenschap niets anders dan eene menigte van feiten is , die in een 
standbeeld van phidias of praxiteles niets anders dan een brok cal- 
ciumcarbonaat zien , voor wie de plantenwereld niets anders is dan 
eene opeenhooping van 130,000 verschillende plantensoorten, die hoo- 
rnen zien zonder zich tot de voorstelling van een bosch te kunnen 
verheffen; wie van zulk een man onderwijs ontvangt zal van den 
