86 
DE INKTVISSCHEN EN HET SPROOKJE VAN DEN KRAKEN. 
tegen de klippen om zijn vijand plat te drukken : dit gelukt hem 
dikwijls, doch dan blijft het os sepiae hem in de huid steken.” 
De zegsman van deze anecdote merkt in zijne voorrede terecht op : 
Man glaubt bald zu viel, bald zu wenig, 
doch vervalt zelf maar al te dikwijls — dit zal ons ook later nog 
blijken — in het eerstgenoemde uiterste. 
Hetzelfde lot, als de cephalopoden aan vele bewoners der zee be- 
reiden , valt gewoonlijk , vroeger of later , ook hun ten deel. Vele soorten 
van zeevogels , de haaien , de dolfijnen enz. laten zich niet door den 
snavel en de zuignappen der inktvisschen verschrikken , maar leven 
gedeeltelijk of hij voorkeur van deze dieren. Hoe ontzettend groot het 
aantal koppootigen is, die onder den beet hunner vijanden hun leven 
eindigen , blijkt o. a. uit de volgende opmerking 1 , voorkomende in 
het journaal van het koopvaardijschip » Vriendentrouw” , gezagvoerder 
g-reevelink: Dén 10 den Januari 1858 zag de bemanning van dit schip 
op 43° 12' Z. B. , 37° 15 / O. L. gedurende een vaart van 2 uur 
den waterspiegel als bedekt met doode Loligo's. De matroos, die in 
den mast op den uitkijk stond , zag ze , zoover het gezicht reikte. 
In de maag van een te Zandvoort (den 24sten Juli 1846) gestranden 
Hyperoodon (een nagenoeg tandelooze cetacee ; het bedoelde exemplaar 
had een lengte van 7.64 meter) vond prof. w. vrolik 2 een verbazend 
groot aantal onder- en bovenkaken van pijlinktvisschen (LoligoJ ; hij 
verzamelde er ongeveer 10000 van. Het maagmondgedeelte en alle 
vakken van het portiergedeelte der maag waren er mede gevuld. Vele 
van deze hoornachtige voorwerpen, en meer bepaaldelijk de boven- 
kaken , waren ten getale van 5 of 6 in elkander geschoven. In ’t 
achterste gedeelte van ’t darmkanaal werden zij niet meer gevonden ; 
het schijnt, dat zij eindelijk opgelost worden. Soortgelijke opmerkingen 
werden gedaan door eschricht, johnston, jacob en andere onderzoekers, 
die den inhoud van de maag van Hyperoodon hebben nagegaan. Dit 
verschijnsel kan in verband gebracht worden met een waarneming van 
quoy en GAiMARD , dat de bruinvisschen zich dikwerf alleen met den 
kop der cephalopoden voeden. 
1 Medegedeeld in bet Natuurkundig Tijdschrift van Neder landsch Indie , 4<^ Serie, 
Deel II, bladz. 300. 
2 W. VROLIK, Natuur- en Ontleedkundige beschouwing van den Hyperoodon , voorko- 
mende in de Natuurkundige Verhandelingen van de Hollandsche Maatschappij van Weten- 
schappen , 5 ie deel, l stl stuk, bladz. 86. (1848). 
