HET EEMDAL EN HET EEMSTELSEL. 
DOOR 
P. HART ING. 
Elk natuuronderzoeker, die een hoogen leeftijd bereikt, ondervindt 
dat onderwerpen, waarmede bij zich op veel vroegeren leeftijd beeft 
bezig gehouden , in zijne herinnering worden teruggeroepen , wanneer 
een veel later onderzoek zich daaraan op onverwachte wijze aansluit , 
vooral wanneer door die aansluiting punten worden opgehelderd , die 
hem vroeger duister waren. 
Voor ongeveer vijftig jaren begon men te Amsterdam eenige diepe 
putten te boren, eerst op de Nieuwe Markt, in 1837 tot 1842, 
waar de boor tot 172 Meters doordrong, vervolgens bij het Luther- 
sche Weeshuis, op het Bikkers Eiland, de Noorder Markt, de Bloem- 
gracht , de Lauriergracht , de Passeerdergracht , waar de diepte der 
putten onder den beganen grond afwisselde tusschen 36 en 52 Meters. 
In alle deze putten werden 1 dezelfde elkander in de diepte opvol- 
gende lagen gevonden. Tezamen maken zij de klei- en zandmergel- 
formatie uit , die van boven door eene veenlaag overdekt wordt , waar- 
van de dikte tusschen 0 en 4,75 Meters afwisselt. Fossilen , mëeren- 
deels schelpen van Lamellibranchién en Gasteropoden treden op in 
de lagen VII zand, op diepten van omstreeks 13 tot 18 Meters, 
VIII, harde kleimergel , op diepten van omstreeks 37 tot 44 Meters. 
1 Zie mijne in 1852 door het Koninklijk Instituut van Kunsten en Wetenschappen 
uitgegeven verhandeling: Be Bodem onder Amsterdam . 
8 
