96 
HET EEMDAL EN HET EEMSTELSEL. 
Onder de schelpen zijn verreweg de meeste overeenstemmend met 
soorten , die nog tegenwoordig in de zee langs de kusten van ons 
vaderland worden aangetroffen. Slechts eenige weinige soorten die in 
den Amsterdamschen bodem als fossilen voorkomen, leven niet meer 
in de zee langs onze kust , maar in zeeën , die op eenigen afstand 
ten noorden en ten zuiden gelegen zijn. 
Toen dit onderzoek plaats had , was het nog niet mogelijk eenigen 
samenhang aan te wijzen met terreinen elders in ons vaderland. De 
gissing dat de groote zandformatie eene rechtstreeksche voortzetting 
was van het zand der Zeister-heide , dat men door eene diepe put- 
boring had leeren kennen , lag voor/ de hand , doch is gebleken eene 
onjuiste te zijn geweest. 
Dit geschiedde echter eerst twintig jaren later , toen op het buiten- 
goed van den thans overleden baron van hardenbroek, den Heiligen- 
berg , gelegen op ongeveer een half uur afstands ten oosten van 
Amersfoort een Nortonput geboord was. Toen de boring tot in de 
waterlaag was doorgedrongen, stroomde het water met kracht boven 
de opening der hoorbuis uit en verhief zich tot een kleinen straal. 
Dit water stond derhalve onder een tamelijk aanmerkelijke drukking , 
op dergelijke wijze als dat hetwelk door de zoogenaamde artesische 
putten wordt geleverd. Het was zeer helder en goed drinkbaar. 
Het welslagen der boring gaf aanleiding aan den heer a. croocke- 
wit , om in Maart 1873 in zijn tuin, gelegen even buiten Amers- 
foort , aan den Utrechtschen straatweg , eene dergelijke boring te laten 
doen. Ook hier trof men, na op eene diepte van 15 Meters een 
tamelijk dikke kleilaag doorboord te hebben , eene waterhoudende 
laag aan , waaruit het water opsteeg , doch niet met gelijke kracht 
als op den Heiligenberg; het water bleef beneden den mond der 
pijp en liep dus niet over. De reden van dit verschil was duidelijk. 
De Heiligenberg ligt aan de oostzijde der stad, daar waar de bodem 
laag is , de tuin van den heer croockewit aan den voet van den 
Amersfoortschen berg , die zich westwaarts tot 49 Meters hoogte verheft. 
Kort daarop werden ook eenige wijdere putten voor de niet ver 
van dien tuin verwijderde maar noordelijk daarvan gelegen bierbrouwerij 
geboord. Door den heer p. a. huet, directeur der brouwerij en den 
heer Dr. menalda van schouwenburg , toen directeur der Hoogere 
Burgerschool , kwam ik in het bezit der opgeboorde gronden , en toen 
bleek dat onder eenige lagen , bestaande uit zand , veen en rivierklei , 
op eene diepte van 13 Meters eene laag blauwachtige zeeklei te voor- 
