98 
HET EEMDAL EN HET EEMSTELSEL. 
noordzijde van Amersfoort tot een enkele tamelijk breede rivier, die 
bij bet dorp Spakenburg zich in de Zuiderzee uitstort. 
Overal nu , waar men in den alluvialen bodem der Geldersche Vallei 
heeft geboord, tot aan de lijn, gevormd door den Rijnspoorweg, 
heeft men het Eemstelsel aangetroffen en daaronder het loopzand, 
waaruit het water opwelt , dat , als regenwater in den bodem gedrongen , 
langzaam naar de diepere lagen is doorgesijpeld en daar tegen gehouden 
wordt door de kleilaag , welke de reeds meermalen genoemde schelpen- 
laag overdekt. Zoodra de kleilaag doorboord is, begint het water uit 
de put op te wellen en dat neemt nog toe, wanneer ook de schelpen- 
doorboord en het daaronder gelegen diluviale zand bereikt is. 
Te Amersfoort alleen zijn daarin 
ongeveer een tachtigtal putten 
geboord , voorts aan de Treek , het 
landgoed van den heer mr. w. h. 
de beaufort , bij Leusden , aan de 
school te Ederveen , het logement 
»de Klomp”, den tol tusschen »de 
Klomp” en Ede , te Woudenberg , 
te Bruinenburg onder Wouden- 
berg . te Scherpenzeel , te Barne- 
veld op het dicht bij de Zuiderzee 
gelegen buitengoed » Vanenburg” 
van den baron van pallandt , on- 
i Schelplaag. der de gemeente Putten; dit is 
tot dusverre het meest oostelijk 
gelegen punt der Geldersche Vallei, 
waar het Eemstelsel is aangetroffen. 
V oorts te Spakenburg aan den mond van de Eem , te Bunschoten , te 
Hooglandt op het buitengoed van den heer w. c. verlooren ; te Baarn , 
dicht bij den oever van de rivier de Eem, en voorts in de provincie 
Noord-Holland te Amsterdam, op de diepte van 27 tot 41,5 Meters 
onder A P , te Purmerende , op de diepte van 25 tot 34 Meters onder 
A P , te Alkmaar, te Schermerhorn, waarschijnlijk ook nog noordelijker in 
het Marsdiep tusschen Texel en den Helder , waar in een schelpenhoop 
althans eene der tot het Eemstelsel behoorende soorten gevonden is. 
In de Eemvallei ligt de schelplaag niet overal op gelijke diepte ; 
hare oppervlakte helt van het zuiden naar het noorden , en van de 
beide kanten der vallei naar haar midden ; evenals in een rivierdal 
Zand. 
Rivierklei. 
Zeeklei. 
Diluviaal 
zand en 
grint. 
