HET EEMDAL EN HET EEM8TELSEL. 
99 
het geval zoude zijn. Inderdaad is dan ook de geheele Geldersche 
Vallei als een erosiedal te beschouwen , waarvan de bodem uit dilu- 
viaal zand en grint bestaat , en dat door het daarin zich stortende water 
van den Rijn is uitgeschuurd. 
Waar de eigenlijke Rijnmond in dezen zeeboezem gelegen is ge- 
weest, laat zich voor het oogenblik nog niet met juistheid zeggen; 
waarschijnlijk nabij Veenendaal, waar de schelplaag zich niet meer 
laat vervolgen. 
Zoo is derhalve een niet onbelangrijk gedeelte van ons vaderland, 
zich uitstrekkende van den Rijn door drie provinciën , Utrecht , Gel- 
derland en Noord-Holland , tot aan de zee die ons vaderland om- 
spoelt , nader bekend geworden , zooals het was in het laatste gedeelte 
van het diluviale of quaternaire tijdvak , toen Noordsche gletschers 
tot in de zee afdaalden , en de af brokkelende ijsschotsen, zand en 
steenen zuidwaarts voerden en daar, zich nederzettende in de toen- 
malige zee , den bodem vormden , waarop later een groot gedeelte 
van ons vaderland is opgebouwd. 
Voor eene beknopte beschrijving van de wording van dit deel des 
bodems moge het boven gezegde voldoende zijn. Voor eene nadere 
beschrijving en optelling der in het Eemstelsel gevonden soorten met 
hare woonplaatsen , verwijs ik naar de spoedig te verwachten verhan- 
deling van dr. j. lokje , privaat-docent te Utrecht , die daarin uit- 
voeriger mededeelingen zal doen. 
Hier voeg ik er alleen nog het volgende bij. 
De hoogte waartoe het water in de putten boven den beganen grond 
wordt opgevoerd, verschilt natuurlijk met den tijd van het jaar en 
met de hoeveelheid regen die gevallen is. Naar gelang het aantal der 
geboorde putten toeneemt , en het zich derhalve meer verdeelt , neemt 
ook de hoogte waartoe het water wordt opgevoerd , af. 
Op mijn verzoek heeft de heer j. l. van wermeskerken , militair 
apotheker , de temperatuur van het water , dat uit een boorgat bij 
het militaire hospitaal opwelt, bepaald. Hij verkreeg voor verschil- 
lende maanden de volgende uitkomsten : 
19 Juli 10° C. 
2 Augustus ÏO 1 // » 
19 Augustus 11° » 
10 September 11,6° » 
15 October 1 1 1 / 4 ° > 
7 November 11° » 
