NICOLAS LEBLANC. 
103 
den ; in wasscherijen en bleekerijen , in glasblazerijen en zeepziede- 
rijen, bij de zuivering van de oliën die uit onderaardsche bronnen 
worden te voorschijn gehaald , en van de verschillende bestanddeelen , 
welke de steenkolenteer in zich verborgen hield , heeft de verbeterde soda- 
bereiding gunstig gewerkt. Nu moge in de laatste jaren het zooge- 
naamd soda-ammoniakproces (de bereiding van soda uit keukenzout 
met behulp van koolzuur en ammonia) een niet onbelangrijk gedeelte 
van de noodige hoeveelheid soda leveren , verdrongen is daardoor de 
aloude soda-bereiding geenszins. Volgens weldon zou toch in 1882 
in Europa ongeveer 545 millioen K. Gr. soda op de laatstgenoemde 
wijze zijn bereid , terwijl het ammoniak-sodaproces in hêtzelfde jaar 
jaar 162 millioen K. Gr. soda in den handel heeft gebracht. Aan de 
nijverheid werd dus ruim zeven honderd millioen K. G. soda aange- 
boden ! hoeveel mag de gezamenlijke waarde wel bedragen van al de 
waren, wier bereiding alleen door de tusschenkomst van deze soda 
mogelijk was? 
Men maakt zich dus volstrekt niet aan overdrijving schuldig door 
de bewering , dat leblanc door zijnen arbeid den welstand van menigeen , 
het levensgenot van iederen mensch en de draagkracht van vele volken 
heeft verhoogd. Hemzelven heeft zijne ontdekking niets dan wreede 
teleurstellingen zonder einde opgeleverd ; zijn geluk en dat der zijnen 
werden er door vergald, zijne levenskracht ondermijnd en ten slotte 
geheel gesloopt. 
In de behoefte, welke in de fransche nij verheid aan soda bestond, 
moest altijd door invoer van buiten worden voorzien. Vooral uit Spanje 
werd eene groote hoeveelheid aangevoerd. Eene aanmerkelijke som gelds 
moest dientengevolge ieder jaar aan het buitenland worden uitgekeerd 
en bovendien was de soda zelf, uit de asch van zeeplanten getrokken, 
dikwijls onzuiver en daarom ongeschikt voor menigen dienst, waartoe 
men haar noodig had. Reeds menige poging was in het land gedaan 
om uit het zout der zee soda te bereiden ; met vele anderen hield 
ook leblanc zich hiermede sedert 1784 bezig, toch slaagde men hierin 
nog niet naar wensch. » Goedkoop en zuiver, goede waar voor weinig 
geld” was de leuze. Toen de spaansche regeering het monopolie van 
den handel in soda in de havens van Alikante , Carthagena en Malaga 
gebruikte om den nabuur als het ware eene zwaardere schatting op 
te leggen , raadpleegde de regeering van Frankrijk de akademie van 
wetenschappen omtrent de middelen, waardoor men de nijverheid van 
dien druk zou kunnen bevrijden. Het gevolg hiervan was, dat die 
